BİTLİS — Türkiye’de ceviz yetiştiriciliğinin merkezlerinden biri olan Bitlis’in Adilcevaz ilçesinde hasat sezonunun başlamasıyla birlikte üreticiler Süphan Dağı eteklerindeki bahçelerde yoğun bir mesaiye koyuldu. Van Gölü kıyısında, Süphan Dağı’nın eteklerinde yer alan ve ‘ceviz kenti’ olarak anılan bölgede, ince kabuğu, iri taneleri, yüksek yağ oranı ve kendine özgü aromasıyla öne çıkan tescilli cevizlerin toplanması, kabuklarından ayrıştırılması ve kurutulup satışa hazır hale getirilmesi süreci tüm hızıyla devam ediyor.
- İlçede ‘Kazankaya’ ve ‘Adilcevaz 13’ adı altında tescillenen ceviz türleri yetiştiriliyor.
- Adilcevaz Ziraat Odası Başkanı Salih Uluğ’un açıklamalarına göre ilçede 85 bin ila 90 bin ceviz ağacı bulunuyor.
- Yıllık yaklaşık 2 bin 500 ton ceviz üretimi gerçekleştirilirken, bu ürünler Türkiye’nin dört bir yanına gönderiliyor ve yurt dışına ihraç ediliyor.
- Ceviz meyvesinin yanı sıra ceviz reçeli, ceviz ezmesi ve ceviz ağacından yapılan bastonlar ilçeye ek 40 milyon liralık ekonomik getiri sağlıyor.
Ne Oldu ve Hasat Süreci Nasıl İşliyor?
Türkiye’de ceviz yetiştiriciliğiyle adını duyuran Bitlis’in Adilcevaz ilçesinde hasat sezonunun resmen başlamasıyla üreticiler, Van Gölü kıyısındaki ve Süphan Dağı eteklerindeki bahçelerde yoğun bir çalışma temposuna girdi. Sabahın erken saatlerinde mesaiye başlayan çiftçiler, ağaçlardaki ürünleri silkeleme aparatları ve uzun sırıklar yardımıyla topluyor. Toplanan cevizler özenle kabuklarından ayrıştırılıyor, ardından kurutularak satışa hazır hale getiriliyor. İnce kabuğu, iri taneleri, yüksek yağ oranı ve benzersiz aromasıyla bilinen Adilcevaz cevizi, tüketicilerden her dönem büyük ilgi görüyor. Hatta müşterilerin ürünü adeta bir ‘abone’ gibi her yıl otobüsle özel olarak istediği, tescilli türlerin bu benzersiz özellikleriyle diğer bölgelerdeki ürünlerden ayrıştığı ifade ediliyor.
Üretim Miktarı ve Ekonomik Boyut Nedir?
Adilcevaz Ziraat Odası Başkanı Salih Uluğ, Anadolu Ajansı muhabirine yaptığı açıklamada, ilçede tespit edilen 85 bin ila 90 bin ceviz ağacının bulunduğunu vurguladı. Hemen hemen her hanenin ceviz yetiştiriciliğiyle uğraştığını belirten Uluğ, her bir ceviz ağacından ortalama 30 ile 35 kilogram verim alındığını kaydetti. Bu verim tablosu, yıllık yaklaşık 2 bin 500 tonluk rekolteye karşılık geliyor. Üretilen cevizler Türkiye’nin her tarafına sevk edilirken aynı zamanda yurt dışına da ihraç ediliyor ve bu durum bölge için müthiş bir ekonomik gelir kaynağı oluşturuyor. Fiyat bazında bakıldığında, sadece ceviz satışının yıllık yaklaşık 65 milyon liraya tekabül ettiği belirtiliyor.
Adilcevaz Cevizinin Özellikleri ve Yan Ürünleri Nelerdir?
Adilcevaz cevizinin içi diğer cevizlere göre çok daha beyazdır; yağ ve aroması oldukça yüksektir. Kolesterol hastalarının bile rahatlıkla tüketebileceği bu özel cevizin başka yerlerde farklı türler altında Adilcevaz cevizi diye tanıtıldığına dikkat çekiliyor. Bölgede sadece taze ceviz satışı yapılmıyor; aynı zamanda yıllık 200 ton ceviz reçeli üretiliyor ve bu ürünün tescili alınmış durumda. Bunun yanı sıra ceviz ezmesinin yapımına da bu yıl başlandı ve yakın zamanda tescilinin alınması bekleniyor. Öte yandan ceviz ağacından üretilen ve Adilcevaz için büyük sembolik ve ekonomik değer taşıyan bastonlar da dikkat çekiyor. Tüm bu katma değerli ürünler yani ceviz ezmesi, reçeli ve baston, ilçeye yıllık 40 milyon lira civarında ek ekonomik getiri sağlıyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Süphan Dağı eteklerindeki bereketli topraklarda yürütülen ceviz hasadı, hem taze meyve üretimi hem de reçel, ezme ve baston gibi coğrafi işaretli yan ürünlerle Adilcevaz ekonomisini doğrudan kalkındırmaya devam ediyor. Ziraat Odası ve üreticilerin ortak yürüttüğü çalışmalar, tescilli ‘Kazankaya’ ve ‘Adilcevaz 13’ türlerinin korunmasını, kalitenin düşmemesini ve ulusal ile uluslararası pazarlardaki haklı ününün gelecek yıllarda da artarak sürmesini hedefliyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika