ANKARA — Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dışişleri Komisyonu, Anayasa’nın 90. maddesi gereği Mekke Savunma Anlaşması’nın uygun bulunmasına yönelik yasa teklifini görüşmek üzere dün kritik bir gündemle toplandı. Toplantıya milletvekillerinin ve basının ilgisi yoğun olurken, muhalefet milletvekillerinin yönelttiği sert sorular ve usul tartışmaları Meclis’te tansiyonu yükseltti.
- TBMM Dışişleri Komisyonu, Mekke Savunma Anlaşması’nı görüşmek üzere Fuat Oktay başkanlığında toplandı.
- AKP’li Fuat Oktay anlaşmanın üç ana sacayağını; müşterek savunma, terörizmle mücadele ve yerli savunma sanayi olarak açıkladı.
- İYİ Partili Metin Ergun, ‘Biz bu anlaşmayı niye imzaladık, hangi güvenlik açığımızı kapatacağız?’ diyerek tepki gösterdi.
- YENİ Partili Utku Çakırözer ise ‘Yemen çöllerinde ne işimiz var’ diyerek anlaşmanın içeriğini ve izlenen usulü sert bir dille eleştirdi.
Fuat Oktay’dan ‘Kolektif Caydırıcılık Kalkanı’ Vurgusu
Komisyon başkanı ve AKP Ankara Milletvekili Fuat Oktay’ın başkanlığında gerçekleşen ve Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü’nün de katıldığı toplantı, geniş bir katılımla başladı. Açılış konuşmasını yapan Fuat Oktay, uluslararası diplomasi ve güvenlik dengelerine dair önemli değerlendirmelerde bulundu. Oktay, “Bu ittifak mimarisinin üç ana sacayağı üzerinde yükseldiği ifade edilebilir: Müşterek savunma, terörizmle kararlı mücadele ve savunma sanayisinde yerli imkânların geliştirilmesi. Yıllardır Ortadoğu ve çevre coğrafyalar, dışarıdan dayatılan müdahalelerin, ithal güvenlik formüllerinin ve vekalet savaşlarının bedelini ağır bir şekilde ödemiştir. Bu gidişata dur denilmesi ve bölgenin sorunlarına bizzat bölge içerisinden çözümler üretilebilmesi büyük önem taşımaktadır” dedi. Mekke Anlaşması ile stratejik diyaloğun, karşılıklı güvenin ve birlikte çalışma kültürünün büyüyeceğini belirten Oktay, Ortadoğu’da kolektif bir caydırıcılık kalkanı inşa edilmesinin kayda değer bir gelişme olduğunu ifade etti. Ayrıca dün Tahran’da yapılan görüşmelerin de bu anlamda büyük kıymet taşıdığını vurguladı. Oktay konuşmasının devamında, kolektif savunma hükümlerinin kendiliğinden ve mekanik bir şekilde işlemesinden ziyade; atılacak her adımın, tarafların kendi anayasal yükümlülükleri, milli mevzuatları ve yetkili makamlarının tasarrufları çerçevesinde yürürlüğe girmesi esasının benimsendiğini dile getirdi.
Muhalefetten Sert Tepki: ‘Yemen Çöllerinde Ne İşimiz Var?’
Oktay’ın açılış konuşmasının ardından komisyon salonundaki muhalefet milletvekilleri anlaşmanın içeriğine ve zamanlamasına yönelik peş peşe eleştiriler yöneltti. İYİ Parti Muğla Milletvekili Metin Ergun, hükümetin dış politika hamlesini sorgulayarak, “Biz bu anlaşmayı niye imzaladık? Hangi güvenlik açığımızı kapatacağız? Türkiye diğer ülkelerin hangi açığını kapatacak?” sorularını yöneltti. Toplantıda söz alan YENİ Partili Utku Çakırözer ise tartışmaları derinleştiren bir çıkış yaparak, “Yemen çöllerinde ne işimiz var” ifadeleriyle tepkisini dile getirdi. Çakırözer ayrıca usul tartışması açmak isteyerek, anlaşmanın doğrudan güvenliği ilgilendirdiğini, bu nedenle kendilerinden önce tali komisyon olan Milli Savunma Komisyonu’na gitmesi gerektiğini savundu. Çakırözer, “Hâlâ yapılabilir, önergemiz de var. Değerlendirilmesi gerekir” diyerek sürecin işleyişine itiraz etti. Komisyon Başkanı Fuat Oktay ise bu öneriyi kısmen haklı bularak tali komisyonla iletişime geçtiğini, ancak şu aşamada herhangi bir çalışma ya da önerilerin mevcut durumunu değerlendirdiklerini belirtti.
Gelişmeler ve Beklentiler
TBMM Dışişleri Komisyonu’nda büyük bir çekişmeye sahne olan Mekke Savunma Anlaşması görüşmelerinin, önümüzdeki günlerde Meclis Genel Kurulu ve ilgili alt komisyonlarda da yoğun tartışmalara neden olması bekleniyor. Muhalefet kanadının güvenlik ve dış politika eksenli endişeleri sürerken, iktidar kanadının bölgesel iş birliği ve kolektif caydırıcılık argümanları çerçevesinde yasa teklifini yasalaştırma sürecini hızlandırması öngörülüyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika