ANKARA — Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ekim ayı tüketici fiyat endeksi (TÜFE) verilerini kamuoyuyla paylaştı. Buna göre ekim ayında aylık enflasyon yüzde 2,58 artış gösterirken, yıllık bazdaki enflasyon oranı yüzde 29,77 olarak kayıtlara geçti. Vatandaşın zorunlu harcama kalemleri olan eğitim ve sağlık sektörlerindeki fahiş artışlar dikkat çekerken, ENAG ise yıllık enflasyonu yüzde 45,12 olarak duyurdu.
- TÜİK verilerine göre ekim ayında yıllık enflasyon yüzde 29,77, aylık enflasyon ise yüzde 2,58 olarak gerçekleşti.
- Yıllık bazda en yüksek artış yüzde 48,86 ile eğitim harcamalarında yaşanırken, sağlık sektörü yüzde 43,29 ile bu grubu takip etti.
- Aylık bazda en büyük artış mevsimsel etkilerin de yansıdığı yüzde 12,58 oranıyla giyim ve ayakkabı grubunda görüldü.
- Akademisyenlerden oluşan Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) ekim ayı yıllık enflasyonunu yüzde 45,12 olarak açıkladı.
Eğitim ve Sağlıkta Yüksek Artış: Zorunlu Harcamalar Kabus Olmaya Devam Ediyor
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan ekim ayı enflasyon rakamları, hayat pahalılığının özellikle temel ve zorunlu hizmet kollarında derinleştiğini gözler önüne serdi. Verilere göre yıllık enflasyonun yüzde 29,77 olarak hesaplandığı ekim ayında, ana harcama grupları içinde en yüksek yıllık artışlar yurttaşın kaçınılmaz harcamaları olan alanlarda yaşandı. Bu kapsamda, eğitimdeki yıllık artış yüzde 48,86’yı bulurken, sağlık harcamalarındaki yükseliş yüzde 43,29 olarak kayıtlara geçti. Gıda, konut ve ulaştırmadaki yukarı yönlü ivme tüm hızıyla sürerken, ekonomik dar boğazdan geçen dar ve sabit gelirli kesimin bütçesini en çok zorlayan kalemlerin başında yine bu zorunlu sektörler geldi. Öte yandan, endekste kapsanan 174 alt sınıftan ekim ayı itibarıyla yalnızca 29 alt sınıfın endeksinde düşüş yaşanması, fiyat artışlarının tabana yayıldığını ve geniş bir ürün sepetini etkilediğini net bir şekilde ortaya koydu. Verilere göre 11 alt sınıfın endeksinde değişim olmazken, tam 134 alt sınıfın endeksinde artış kaydedildiği bildirildi.
Ana Harcama Gruplarının Katkıları ve Giyim Sektöründe Mevsimsel Sıçrama
TÜİK verilerinde en yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun yıllık ve aylık değişimleri de detaylı bir şekilde raporlandı. Yıllık bazda incelendiğinde; gıda ve alkolsüz içecekler grubu yüzde 27,73 oranında artış göstererek yıllık değişime 6,81 puanlık bir katkı sağladı. Ulaştırma grubu yüzde 36,39 artışla genel tabloya 6,10 puanlık katkı sunarken, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubu ise yüzde 40,24’lük artışla yıllık değişime 4,71 puanlık katkıda bulundu. Aylık bazdaki en yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubuna bakıldığında ise gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 3,50 artarak aylık değişime 0,84 puan katkı sundu. Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubu yüzde 2,84 artışla 0,34 puanlık, ulaştırma ise yüzde 2,02 artışla 0,36 puanlık katkı sağladı. Diğer taraftan, aylık bazda en çok artış gösteren harcama grubu, mevsimsel değişimlerin ve sezon geçişlerinin de etkisiyle yüzde 12,58 oranındaki artışla giyim ve ayakkabı oldu.
Gelişmeler ve Beklentiler
Resmi istatistik kurumunun paylaştığı bu verilerin yanı sıra, bağımsız iktisatçılardan ve akademisyenlerden oluşan Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) da ekim ayı tüketici fiyat endeksi verilerini kamuoyuyla paylaştı. ENAG verilerine göre enflasyon ekim ayında bir önceki döneme göre yüzde 2,68 oranında artış gösterirken, yıllık enflasyon artışı yüzde 45,12 seviyesinde gerçekleşti. Açıklanan bu rakamlar, piyasalardaki fiyat istikrarsızlığı tartışmalarını yeniden alevlendirirken, önümüzdeki aylarda izlenecek para ve maliye politikalarının seyri açısından da kritik bir eşik oluşturuyor.
Kaynak: Evrensel