İSTANBUL — Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR) tarafından yayımlanan Ekim 2026 raporu, iş gücünde derinleşen krizi gözler önüne serdi. Resmi veriler ile sahadaki gerçeklik arasındaki makasın hızla açıldığı belirtilen rapora göre, geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 762 bine, işsizlik oranı ise yüzde 31,2 seviyesine ulaştı.
- DİSK-AR raporuna göre geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 762 bine yükseldi.
- Geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 31,2 olarak kayıtlara geçerken, kadınlarda bu oran yüzde 40,4’e ulaştı.
- Resmi işsizlerin yüzde 83,7’sinin herhangi bir işsizlik ödeneği alamadığı ortaya çıktı.
- Dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,4 olarak açıklanırken, iki veri arasındaki fark 22,8 puana çıktı.
Geniş Tanımlı ve Dar Tanımlı İşsizlik Arasındaki Uçurum Neden Büyüyor?
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR) tarafından hazırlanan “İşsizliğin Görünümü Ekim 2026” raporu, iş gücünde derinleşen krizi tüm yönleriyle gözler önüne serdi. Rapora göre, resmi işsizlik verileri ile sahadaki gerçeklik arasındaki makas hızla açılırken, geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 762 bine ulaştı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Eylül 2026 Hanehalkı İşgücü Araştırması verilerine dayanılarak hazırlanan rapora göre, mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı (standart) işsizlik oranı yüzde 8.4 olarak açıklandı. Dar tanımlı işsiz sayısı ise bir önceki yıla göre azalarak 2 milyon 967 bin kişiye geriledi. Ancak DİSK-AR’ın hesaplamalarına göre, zamana bağlı eksik istihdam, ümitsiz işsizler ve iş aramayıp çalışmaya hazır olanları kapsayan geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 31.2 seviyesinde gerçekleşti. Geniş tanımlı işsiz sayısı ise 12 milyon 762 bin kişiye ulaştı. Raporda, dar tanımlı ve geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki puan farkının 22.8’e çıktığı vurgulandı. Uzmanlar, bu uçurumun temel nedeninin potansiyel işgücü ve zamana bağlı eksik istihdamdaki artış olduğunu belirtiyor.
Cinsiyete Göre İşsizlik Verileri: Kadınlarda İşsizlik Oranı Ne Kadar?
Raporun en dikkat çekici başlıklarından biri de cinsiyete göre işsizlik verileri oldu. Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 40.4 ile rekor seviyeye ulaşırken, geniş tanımlı erkek işsizliği yüzde 25.6 olarak kaydedildi. Kadın ve erkek işsizliği arasındaki fark 14.8 puana kadar çıktı. Dar tanımlı işsizlikte de durum farklı değil; kadınlarda bu oran yüzde 11.3 iken, erkeklerde yüzde 6.9 olarak hesaplandı. Eylül 2026 itibarıyla geniş tanımlı işsiz sayısı kadınlarda 6 milyon 382 bin, erkeklerde ise 6 milyon 380 bin olarak gerçekleşti. Rapor, işgücü piyasasındaki ataleti de gözler önüne seriyor. Türkiye’de 4.3 milyon kişi haftalık 40 saatten az çalışmasına rağmen daha fazla çalışmak istiyor. Öte yandan, 5.5 milyon kişi çalışmak istemesine rağmen iş bulamıyor. DİSK-AR, dar tanımlı işsizliğin gerilemesine karşın geniş tanımlı işsizliğin artmasının, istihdam piyasasındaki yapısal sorunların derinleştiğini açıkça gösterdiğini vurguluyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
DİSK-AR tarafından yayımlanan Ekim 2026 raporu, resmi işsizlik oranlarının ötesinde, toplumun geniş kesimlerinin karşı karşıya kaldığı ekonomik ve sosyal daralmayı gözler önüne sermektedir. Özellikle resmi işsizlerin yüzde 83,7’sinin işsizlik ödeneğinden yararlanamaması ve kadın işsizliğindeki rekor artışlar, gelecek dönemde atılması gereken yapısal adımların aciliyetini artırmaktadır. Uzmanlar, önümüzdeki süreçte istihdam politikalarının dar tanımlı göstergeler yerine geniş tanımlı gerçekçi veriler üzerinden ele alınmasının ve sosyal koruma kalkanlarının güçlendirilmesinin hayati önem taşıdığını belirtmektedir.
Kaynak: Evrensel