ANKARA — Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) ekim ayı verilerine göre üretici ile market arasındaki fiyat makası tarihin en yüksek seviyelerine ulaşırken, limon yüzde 999,2’lik rekor farkla ilk sırada yer aldı; üreticide 3,90 TL olan limon market raflarında 42,87 TL’den alıcı buldu.
- TZOB ekim ayı raporuna göre üretici ve market fiyatları arasındaki uçurum derinleşti.
- Limon yüzde 999,2 fiyat farkıyla başı çekerken, kuru incir, havuç, elma ve fındık da listede üst sıralarda yer aldı.
- Markette takip edilen 36 ürünün 25’inde artış yaşanırken, en yüksek yükseliş yüzde 62,9 ile domateste görüldü.
Üretici ve Market Arasındaki Uçurum Derinleşiyor: Limonda Yüzde 999,2’lik Rekor Fark
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), ekim ayına ilişkin üretici-market fiyat farkları ile tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimi kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan resmi veriler, tarladan rafa uzanan süreçte yaşanan maliyet artışları ve arz zinciri problemlerinin boyutunu gözler önüne serdi. Rapora göre, üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı rekor bir oranla yüzde 999,2 ile limonda görüldü. Hasat döneminde üreticide kilogramı sadece 3,90 TL olan limon, lojistik, depolama ve aracı kâr marjlarının eklenmesiyle birlikte markette 42,87 TL’ye kadar fırladı. Bu durum, hem üreticinin emeğinin karşılığını alamadığını hem de tüketicinin gıdaya erişimde ciddi ekonomik zorluklarla karşı karşıya kaldığını bir kez daha kanıtladı. TZOB verilerine incelendiğinde, limondaki bu devasa fiyat farkını yüzde 333,6 ile kuru incir, yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma ve yüzde 232,8 ile fındık izledi. Üreticide 135 TL olan kuru incirin market fiyatı 585,41 TL’ye yükselirken; 12,50 TL olan havuç 47,84 TL’ye, 21,66 TL olan elma ise 72,17 TL’ye çıktı. Ayrıca üreticide kilogramı 350 TL olan fındık, market raflarında bin 164,77 TL’den satılarak dikkat çeken bir diğer yüksek maliyetli ürün oldu.
Ekim Ayı Enflasyon Tablosu: 36 Ürünün 25’inde Fiyatlar Yukarı Yönlü Hareket Etti
Tarımsal üretim ve gıda arz güvenliği açısından kritik veriler barındıran TZOB ekim ayı raporu, pazardaki genel fiyat eğilimlerini de net bir şekilde ortaya koydu. İlgili dönemde markette takip edilen toplam 36 ürünün 25’inde fiyat artışı görülürken, yalnızca 11 üründe fiyat gerilemesi yaşandı. Tüketicinin mutfak bütçesini doğrudan etkileyen bu artış trendi içerisinde, markette fiyatı en fazla yükselen ürün yüzde 62,9 oranıyla domates oldu. Domatesteki bu ani sıçrama, mevsim geçişleri, sera maliyetleri ve nakliye giderlerindeki artışlarla açıklandı. Uzmanlar, tarımsal girdi maliyetlerindeki yukarı yönlü baskının hem üreticiyi hem de tüketiciyi aynı anda vurduğunu, tarladaki ürünün rafa gelene kadar neredeyse on katına çıkmasının yapısal reformların aciliyetini bir kez daha hatırlattığını vurguluyor. Girdi maliyetlerindeki artışların yanı sıra tedarik zincirindeki denetimsizlikler ve aracı sayısının fazlalığı, makasın kapanmasının önündeki en büyük engeller arasında gösteriliyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
TZOB tarafından yayımlanan bu çarpıcı ekim ayı verileri, tarım sektöründeki tedarik zinciri yapısının acilen gözden geçirilmesi gerektiğini bir kez daha gözler önüne serdi. Üreticinin kazancını koruyan ve tüketicinin uygun fiyatla gıdaya erişimini sağlayan adil bir piyasa düzeninin kurulması için resmi kurumların ve meslek örgütlerinin önümüzdeki süreçte yeni denetim mekanizmaları ve stratejik tedbirler hayata geçirmesi bekleniyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika