İSTANBUL — Sonbahar ve ilkbahar aylarında artış gösteren mantar zehirlenmelerine karşı uzmanlar acil koduyla uyardı. Yeditepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Aydın, zehirli mantarların dış görünüş, renk, koku ve dokuyla asla ayırt edilemeyeceğini, pişirme işleminin de zehri yok etmediğini belirterek karaciğer yetmezliği ve ölüm riskine dikkat çekti.
- Zehirli ve yenilebilir mantarlar birbirine o kadar benzer ki, dış görünüş, renk veya kokularına bakarak onları ayırt etmek kesinlikle imkansızdır.
- Mantar zehirlenmeleri havaların nemli ve yağışlı olduğu sonbahar ile ilkbahar mevsimlerinde en üst seviyeye çıkmaktadır.
- Zehirli mantarların pişirilmesi kesinlikle içindeki toksinleri ve zehri ortadan kaldırmaz, ölümcül etkisini sürdürür.
- Uzmanlar doğadan toplanan vahşi mantarlar yerine kesinlikle marketlerde denetlenen kültür mantarlarının tercih edilmesini öneriyor.
Sonbahar ve İlkbaharda Vaka Sayıları Alarm Veriyor
Türkiye genelinde özellikle mevsim geçişlerinde yaşanan mantar zehirlenmesi vakaları, uzmanları yeniden harekete geçirdi. Konuyla ilgili kapsamlı değerlendirmelerde bulunan Yeditepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Aydın, mantar zehirlenmelerinin genellikle belirli dönemlerde ciddi bir ivme kazandığını vurguladı. Prof. Dr. Aydın yaptığı açıklamada, “Bu dönemler çoğunlukla havaların nemli ve yağışlı olduğu sonbahar ve ilkbahar aylarıdır. Çünkü mantarlar nemli ortamları sever ve uygun koşullarda hızla büyür. Halkımız da doğada yetişen mantarların lezzetli olduğunu düşündüğü veya bu mantarları tanıdığını sandığı için onları toplayıp tüketiyor. Bunun sonucunda maalesef her yıl ülkemizde zehirlenme vakaları görülmektedir” dedi. Doğadan toplanan bu organizmaların bilinçsizce tüketilmesi, her yıl yüzlerce vatandaşın hastanelik olmasına yol açarken, uzmanlar bu durumun önüne geçmek için acil farkındalık çağrılarında bulunuyor.
Görünüşüne ve Rengine Güvenmeyin: Pişirmek Zehri Yok Etmez
Halk arasında yaygın olarak bilinen ve mantarın zehirli olup olmadığını rengine, böcekler tarafından yenmiş olmasına veya şekline bakarak anlamaya çalışan yanlış inanışlar, büyük bir tehlike arz ediyor. Zehirli ve yenilebilir mantarların birbirine çok benzeyebileceğine dikkati çeken Prof. Dr. Ahmet Aydın, mantarların zehirli olup olmadığının dış görünüşlerine, renklerine, kokularına veya dokularına bakılarak kesinlikle anlaşılamayacağının altını çizdi. Aydın, “Zehirli ve yenilebilir mantarları görünüşlerine, renklerine veya kokularına bakarak ayırt edemezsiniz. Zehirli ve yenilebilir mantarlar birbirine benzeyebilir. Zehirli mantarın pişirilmesiyle zehri ortadan kalkmaz” uyarısında bulundu. Pek çok kişinin mantarı uzun süre pişirerek veya haşlayarak zehrin yok olacağı yanılgısına düştüğünü belirten uzmanlar, bu durumun hiçbir bilimsel dayanağı olmadığını ve toksik maddelerin ısıya karşı dirençli olabildiğini ısrarla hatırlatıyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Özellikle kırsal bölgelerde ve doğa yürüyüşlerinde toplanan mantarların ölümcül zehirlenmelere yol açabileceği uyarısını yineleyen Prof. Dr. Ahmet Aydın, bazı mantar türlerinin tüketildikten çok kısa süre sonra, bazılarının ise günler sonra belirti verebildiğine dikkat çekti. Bu sinsi sürecin karaciğer yetmezliğine ve nihayetinde ölüme neden olabileceğini belirten uzmanlar, vatandaşların doğadan yabani mantar toplamak yerine, gıda güvenliği denetiminden geçmiş olan marketlerde satılan kültür mantarlarını tercih etmesi gerektiğini vurgulayarak yetkili mercilerin denetim süreçlerine ve halk sağlığı uyarılarına sıkı sıkıya uyulması çağrısında bulundu.
Kaynak: BirGün Manşet