CARACAS — Washington’ın yörüngesine giren Venezuela’da geçici yönetim, stratejik sektörleri yeniden piyasanın insafına terk ederek Hugo Chávez’in mirasını adım adım tasfiye ediyor. Nicolás Maduro’nun ocak ayında ABD’nin askeri operasyonuyla kaçırılmasının ardından göreve gelen geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez, devlet varlıklarını özelleştirme ve kamulaştırılan şirketleri eski sahiplerine iade etme planını resmi olarak hayata geçirdiklerini duyurdu.
- Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez, devletin elindeki elzem olmayan varlıkların özel sektöre sunulması veya eski sahiplerine iade edilmesi talimatını verdiğini açıkladı.
- Nisan ayında kurulan ‘Kamu Varlıklarını Değerlendirme Komisyonu’, kamuya ait şirketlerin, arazilerin ve diğer varlıkların geleceğini belirlemek üzere çalışmalara başladı.
- Ağustos ayında imzalanan tartışmalı anlaşmayla, Venezuela’nın petrol sahalarının yüzde 20’sinin kontrolü ABD liderliğindeki bir konsorsiyuma devredildi.
Venezuela’da Stratejik Sektörler Neden Yeniden Piyasaya Açılıyor?
Washington’ın yörüngesine giren Venezuela’da geçici yönetim, ülkenin onlarca yıldır devlet kontrolünde tutulan stratejik sektörlerini yeniden piyasanın insafına terk ederek Hugo Chávez’in mirasını adım adım tasfiye ediyor. Venezuela’nın geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez, devlet varlıklarını özelleştirme ve kamulaştırılan şirketleri eski sahiplerine iade etmeye yönelik kapsamlı planı açıkça savundu. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Rodríguez, ‘Devletin elindeki elzem olmayan varlıkların özel sektöre sunulması veya eski sahiplerine iade edilmesi için değerlendirilmesi talimatı verdim’ diyerek yeni dönemin ekonomik rotasını çizdi. Sürecin hızla ilerlediğine dikkati çeken Rodríguez, ‘Bu süreç çoktan başladı. Özel mülkiyet hakkı anayasamız tarafından güvence altına alındı’ ifadelerini kullanarak liberalleşme hamlelerinin yasal dayanaklarına vurgu yaptı.
Kamu Varlıklarını Değerlendirme Komisyonu Ne Zaman ve Neden Kuruldu?
Siyasi krizin ve rejim değişikliğinin ardından atılan kurumsal adımlar, tasfiye sürecinin boyutlarını gözler önüne seriyor. Nicolás Maduro’nun ocak ayında ABD’nin askeri operasyonuyla kaçırılmasının ardından yönetime getirilen Delcy Rodríguez, nisan ayında stratejik bir hamle yaparak kamuya ait şirketlerin, arazilerin ve diğer varlıkların geleceğini tayin etmek için düğmeye bastı. Bu kapsamda varlıkların “stratejik” değeri ile bunların elde tutulması, özelleştirilmesi ya da tasfiye edilmesi gerekip gerekmediğini belirlemek üzere “Kamu Varlıklarını Değerlendirme Komisyonu” kuruldu. Bu komisyon, geçmiş dönemde devletleştirilen tüm ekonomik yapıların masaya yatırılmasında kilit bir rol üstleniyor. Öte yandan Venezuela’ya 1999’dan 2013’e kadar liderlik eden sosyalist eski Devlet Başkanı Chávez, elektrik, telekomünikasyon ve ağır sanayi dâhil olmak üzere stratejik ekonomik sektörler üzerindeki devlet denetimini güçlendirmek amacıyla 2000’li yıllarda geniş kapsamlı bir kamulaştırma programı uygulamıştı. Chávez ve Maduro hükümetleri, başta petrol sektöründe faaliyet gösterenler olmak üzere çokuluslu şirketlerin varlıkları ve özel toprak sahiplerinin mülklerini art arda devlet kontrolüne almıştı.
ABD ile İlişkiler ve Petrol Sahalarının Kontrolü Nasıl Değişti?
Ekonomik ve politik eksendeki bu radikal değişim, dış politikada da Washington yönetimiyle yakınlaşmayı beraberinde getirdi. Maduro’nun kaçırılmasından bu yana Başkan Donald Trump yönetimi ile ilişkilerini gözle görülür şekilde iyileştiren Rodríguez yönetimi, enerji politikasında da tarihi bir ulaşıma imza attı. Bu bağlamda, ağustos ayında atılan imzalarla ABD liderliğindeki bir konsorsiyuma Venezuela’nın petrol sahalarının yüzde 20’sinin kontrolü resmen verildi. Bu hamle, ülkenin enerji bağımsızlığından vazgeçildiği yönündeki eleştirileri artırırken, uluslararası sermayenin ülkeye dönüşünün de önünü açtı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Gelecek süreçte, Kamu Varlıklarını Değerlendirme Komisyonu’nun hazırlayacağı raporlar doğrultusunda telekomünikasyon, elektrik, ağır sanayi ve tarım arazilerindeki özelleştirme dalgasının derinleşmesi bekleniyor. Eski sahiplerine iade edilecek mülkler ve uluslararası enerji devleriyle yapılacak yeni anlaşmalar, Venezuela’nın ekonomik yapısını tamamen dönüştürürken, ülkenin iç siyasetinde ve toplumsal kesimlerinde büyük tartışmalar yaratmaya devam edeceği öngörülüyor.
Kaynak: BirGün Manşet