WASHINGTON — Dünyaca ünlü ABD’li milyarder Elon Musk’ın, sahibi olduğu SpaceX şirketine ait Starlink uydu sistemlerinin Ukrayna ordusuna sağladığı kritik internet hizmetinin yavaşlatılması talimatını verdiği öne sürüldü. Uluslararası basın ve istihbarat kaynaklarına dayandırılan iddialar, savaşın seyrini ve cephe hatlarındaki teknolojik üstünlüğü doğrudan etkileyen tartışmaları yeniden alevlendirirken, olay Washington ve Brüksel hattında geniş yankı uyandırdı.
- Wall Street Journal (WSJ) kaynaklarına göre, Musk Ukrayna ordusunun Starlink internet hızını düşürdü.
- Hız sınırlandırması, Ukrayna’ya ait bazı saldırı ve önleme dronlarını neredeyse işe yaramaz hale getirdi.
- Musk ile ABD Başkanı Donald Trump’ın karar öncesi ve sonrası telefon görüşmeleri gerçekleştirdiği iddia edildi.
- Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, hizmetin tamamen kapatılmadığını ancak kısıtlamalar yaşandığını doğruladı.
Cephede Dronları Etkisiz Hale Getiren Gizli Hız Sınırı
Amerikan basınından Wall Street Journal’a (WSJ) konuşan ve konuya yakınlığıyla bilinen güvenilir kaynaklar, milyarder girişimci Elon Musk’ın askeri alanda kullanılan Starlink uydu sistemleri üzerinde doğrudan bir tasarrufta bulunduğunu iddia etti. İddialara göre Musk, sahibi olduğu SpaceX şirketine, Ukrayna topraklarındaki Starlink terminallerinin hızının yavaşlatılması emrini verdi. Geçtiğimiz hafta hayata geçirildiği öne sürülen bu uygulama çerçevesinde, Ukrayna yapımı donanımların uydu tabanlı ağa bağlı kalabileceği azami hızların sınırlandırıldığı belirtildi. Bu teknik kısıtlamanın, sahadaki operasyonel kapasiteyi ciddi biçimde sekteye uğrattığı, özellikle bazı taarruz ve hava savunma önleme dronlarının iletişim ağından mahrum kalarak neredeyse işe yaramaz bir duruma gelmesine yol açtığı ifade edildi.
Washington ve Beyaz Saray Hattında Yoğun Diplomasi Trafiği
Olayın uluslararası kamuoyunda duyulmasının ardından Washington DC’de siyasi ve diplomatik hareketlilik hız kazandı. Konu hakkında bilgi sahibi kaynaklardan ikisi, Elon Musk ile ABD Başkanı Donald Trump’ın, yavaşlatma kararının kamuoyuna yansımasından kısa bir süre sonra durum hakkında telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini öne sürdü. Hatta kaynaklardan biri, ikilinin Starlink’in hızını düşürme kararından hemen önce de bu stratejik konuyu masaya yatırdığını iddia etti. Tartışmalar ve spekülasyonlar sürerken, SpaceX temsilcilerinin Beyaz Saray’daki muhataplarıyla temasa geçerek diplomatik bir kalkan oluşturmaya çalıştığı savunuldu. Şirket yetkililerinin, Trump yönetimiyle Musk’ın talimatından önce yakın bir koordinasyon içinde çalıştıklarına dair ortak bir anlayış ve mesaj kamuoyuna vermeye çabaladığı kaydedildi. Kaynaklar, Musk’ın bu kritik hız sınırını uygulamaya koymadan önce Başkan Trump dahil olmak üzere pek çok üst düzey yetkiliyle istişarelerde bulunduğunu da vurguladı.
Trump ve Musk’tan Gelen Açıklamalar ile Zelenskiy’nin Brüksel Mesajı
Yaşanan bu yoğun tartışmaların gölgesinde taraflardan ve liderlerden gelen açıklamalar tablonun karmaşık yapısını gözler önüne serdi. ABD Başkanı Donald Trump, daha önceki bir demecinde ‘Starlink’in Ukrayna ordusuna sağladığı internetin kesilmesi ya da yavaşlatılmasını emrettiği’ yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını ve tamamen asılsız olduğunu belirtmişti. Öte yandan Elon Musk da daha önce yaptığı değerlendirmelerde, Starlink uydu sisteminin askeri versiyonu olan ‘StarShield’ sistemlerinin tamamen ABD hükümetinin denetiminde olduğunu vurgulamıştı. Musk, hız veya kullanıma ilişkin her türlü kısıtlama ve düzenlemenin nihayetinde ABD Başkanı tarafından belirlendiğini ifade etmişti. Ukrayna cephesinde ise Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy konuya dair yaptığı açıklamada, Starlink sisteminin Ukrayna’da tamamen kapatılmadığını, ancak uygulanan hız kısıtlamaları sebebiyle bazı askeri operasyonlar ile insani amaçlı kullanımlarda ciddi sınırlamalarla karşılaşıldığını dile getirmişti. Brüksel’de düzenlenen kritik AB Liderleri Zirvesi’nde konuşan Zelenskiy, yaşanan bu krizin ardından Beyaz Saray’dan internet hizmetinin tam kapasiteyle yeniden sağlanacağına dair olumlu sinyaller aldığını kamuoyuyla paylaşmıştı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Uluslararası toplumun ve savunma stratejistlerinin yakından takip ettiği bu kriz, özel teknoloji şirketlerinin modern savaşlardaki kilit rolünü bir kez daha gözler önüne seriyor. SpaceX ve Washington yönetimi arasındaki koordinasyon iddiaları ile Ukrayna cephesindeki operasyonel ihtiyaçların nasıl dengeleneceği önümüzdeki günlerde netleşecek. Brüksel ve Beyaz Saray hattından gelecek yeni resmi açıklamalar, Starlink erişiminin tam olarak eski hızına kavuşup kavuşmayacağını ve cephedeki teknolojik bağımlılığın geleceğini tayin edecek.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika