AYDIN — Türkiye’nin en önemli tarım merkezlerinden Aydın’ın Karacasu ilçesinde, artan üretim maliyetleri ve geçen sezona göre 70 liradan 20-25 liraya kadar gerileyen zeytin fiyatları, üreticileri ve tüccarları iflasın eşiğine getirdi.
- Geçen sezon ortalama 70 lira olan zeytin fiyatları, bu sezon 20-25 liraya kadar geriledi ve son düşüşle 5 lira daha azaldı.
- Bölgede 9 yıldır zeytin tüccarlığı yapan Gülsüm Bilir, maliyetleri karşılayamayan köylülerin hasat yapmaktan vazgeçtiğini belirtti.
- Yağhanede bir ton zeytin sıktırma ücretinin 4 bin liraya çıkması, çiftçinin borçlarını ve kredilerini ödeme imkanını tamamen ortadan kaldırdı.
Üretim Maliyetleri Karşısında Eridi: Fiyatlar 70 Liradan 20 Liraya Geriledi
Aydın’ın Karacasu ilçesine bağlı Yenice Mahallesi’nde zeytin hasadı, bu sezon derin bir ekonomik krizin gölgesinde sürüyor. Bölgede dokuz yıldır zeytin alım satımı yapan 47 yaşındaki iki çocuk annesi tüccar Gülsüm Bilir, piyasadaki vahim tabloyu gözler önüne serdi. Geçtiğimiz sezon ortalama 70 lira seviyelerinde alıcı bulan zeytinin kilogram fiyatı, bu yıl 20-25 liraya kadar geriledi. Üstelik piyasadaki hareketlilik devam ederken fiyatların bugün bir kez daha 5 lira daha geriye gittiği bildirildi. Çiftçinin eline geçen paranın giderleri karşılamaktan çok uzak olduğunu belirten Bilir, ‘2 yıl önce sattığımız paraya bu yıl ürünü satamıyoruz’ diyerek durumun vahametini vurguladı. Yevmiye parasını dahi kurtarmayan bu rakamlar karşısında köylüler, ürünlerini toplamak yerine ‘Kuşlar yesin’ diyerek ağaçların altında bırakmayı tercih ediyor.
Tüccar ve Çiftçi Arasında Sıkışan Ekonomi: Peşin Para Dönemi Kapandı
Yaşanan kriz sadece üreticiyi değil, bölgedeki tüccarları da zorda bırakıyor. Köylülerin firmalara doğrudan ulaşamaması nedeniyle muhatap olarak tüccarları gördüğünü belirten Gülsüm Bilir, kendilerinin de çok zor durumda kaldıklarını ifade etti. Geçmiş yıllarda üreticiye ödemeleri peşin yaptıklarını belirten Bilir, bu sezon nakit akışındaki tıkanıklıktan dolayı ancak 10 günlük veya aylık vadeli ödemeler yapabildiklerini kaydetti. Karacasu’nun kaba zeytin bölgesi olduğunu ve herkesin elinde tonlarca ürün bulunduğunu vurgulayan deneyimli tüccar, günlük tonajının bu sezon 20 tondan 7-8 tona kadar düştüğünü açıkladı. Bir üreticinin 8 işçi çalıştırıp 1100 küsur kilo zeytin döktüğünü ancak masraflar düşüldüğünde elinde sadece 1000-2000 lira kaldığını, bu yüzden işçilik maliyetini karşılayamadığı için ‘Toplamayacağım’ dediğini aktardı.
Zeytinyağı Piyasası Çıkmazda: Sıktırma Ücreti 4 Bin Liraya Ulaştı
Zeytin tanesindeki fiyat düşüşünün yanı sıra zeytinyağı piyasasındaki durum da üreticiyi kara kara düşündürüyor. Zeytinyağının da para etmediğini ve çok kötü bir durumda olduğunu belirten sektör temsilcileri, maliyetlerin baskısı altında ezildiklerini ifade ediyor. Bölgedeki yağhanelerde bir ton zeytin sıktırma parası 4 bin lira gibi yüksek bir seviyeye ulaştı. Artan akaryakıt, gübre, işçilik ve işleme maliyetleri karşısında ne yapacağını şaşıran çiftçi, banka kredilerini ve borçlarını nasıl ödeyeceğini kara kara düşünüyor. ‘Kadın alıcı olarak 9 yıldır bu işi yapıyorum, böyle bir yılı hiç görmedim’ diyen Gülsüm Bilir, ülkede genel bir zeytin fazlalığı olduğunu ve dışarıdan zeytin girdiğini düşündüklerini belirtti.
Gelişmeler ve Beklentiler
Gülsüm Bilir, köylünün ve esnafın içinde bulunduğu bu çıkmazdan kurtulması için acilen devlet desteği talep etti. Her ilçenin belediye başkanlarının ve ziraat odası başkanlarının birleşerek ortak adımlar atması ve durumu üst makamlara iletmesi gerektiğini belirten Bilir, ‘Köylü olmazsa biz yokuz. Çiftçi varsa biz varız, çiftçi yoksa biz yokuz’ diyerek yetkililere seslendi ve acil eylem çağrısında bulundu.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika