ANKARA — Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan ve üç ülkeden birine yönelik saldırının tüm üyelere yapılmış sayılmasını öngören Mekke Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, TBMM Dışişleri Komisyonunda AKP, MHP ve CHP’nin oylarıyla kabul edilirken muhalefet partilerinden sert tepkiler ve bölgesel çatışma riskleri yükseldi.
- Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Anlaşması TBMM Dışişleri Komisyonunda kabul edildi.
- Anlaşma, üç ülkeden birine yapılacak bir saldırının diğerlerine de yapılmış sayılmasını (kolektif savunma) öngörüyor.
- Muhalefet, anlaşmanın Türkiye’yi Yemen çöllerine ve Husilerle çatışmaya çekebileceği uyarısında bulundu.
- Teklif, AKP, MHP ve CHP oylarıyla meclis komisyonundan geçerken Yeni Parti, İYİP ve DEM Parti ‘Hayır’ oyu kullandı.
Meclis Dışişleri Komisyonunda Mekke Anlaşması Görüşmeleri Nasıl Başladı?
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında stratejik iş birliğini derinleştirmek amacıyla imzalanan Mekke Anlaşması, TBMM Dışişleri Komisyonunda yoğun tartışmalar eşliğinde görüşülmeye başlandı ve nihayetinde kabul edildi. AKP Ankara Milletvekili Fuat Oktay başkanlığında gerçekleştirilen kritik oturumlarda, anlaşmanın Türkiye’yi Yemen başta olmak üzere karmaşık bölgesel çatışmalara dahil etme riski taşıdığına dikkat çekildi. Görüşmeler sırasında, anlaşmanın daha detaylı incelenmesi amacıyla bir alt komisyon kurulması ve Milli Savunma Komisyonunun resmi görüşünün alınması yönünde muhalefet tarafından sunulan önergeler ise oy çokluğuyla reddedildi. Ardından gerçekleştirilen oylamada kanun teklifi, AKP, MHP ve CHP’nin oylarıyla komisyondan geçti. Buna karşın Yeni Parti, İYİP ve DEM Parti ise tercihini ‘Hayır’ yönünde kullanarak tepkilerini gösterdi.
Mekke Anlaşması Türkiye’yi Yemen Çatışmalarına Çeker mi?
Komisyon görüşmelerinde söz alarak en sert eleştirileri yönelten Yeni Parti Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, anlaşmanın Türkiye’nin ulusal güvenlik ihtiyaçlarından ziyade doğrudan Suudi Arabistan’ın bölgesel çıkarlarına hizmet ettiğini savundu. Çakırözer, eleştirilerini şu sözlerle dile getirdi: ‘Suudileri koruyacağız diye, Husilerle mücadele için Yemen’e gideceğiz. Ne münasebet. Ne işimiz var Yemen çöllerinde?’ Çakırözer ayrıca, anlaşmanın arka planında Suudi sermayesinden finansman sağlama ve savunma sanayisi alanında ortaklıklar kurma gibi ekonomik ve stratejik hesapların bulunduğunu ileri sürdü. Yemen ve Husiler konusunda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın geçmişteki farklı zamanlarda yaptığı açıklamaları hatırlatan Çakırözer, iktidarın dış politika tutumundaki olası değişimlere dikkat çekerek, böylesine bağlayıcı ve riskli bir askeri ittifaka nasıl güvenilebileceğini ve Mehmetçiğin Yemen’e gönderilme ihtimalini sorguladı.
Anlaşmanın Onay Süreci ve Askeri Kararlar Hakkındaki Tartışmalar Nelerdir?
Mekke Anlaşması’nın zamanlaması ve yürütülüş biçimi de komisyon gündemindeki ana başlıklar arasında yer aldı. Anlaşmanın 7 Ağustos tarihinde imzalanmış olmasına rağmen 20 Ekim gibi geç bir tarihte Meclis onayına sunulduğunu hatırlatan Utku Çakırözer, bu süreç zarfında TBMM’nin onayı alınmaksızın kritik askeri ve siyasi kararların alındığını belirtti. Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesinin İstanbul ve Riyad’da resmi toplantılar gerçekleştirdiğini, bu toplantılara Dışişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanının katıldığını aktaran Çakırözer, Suudi Arabistan topraklarına askeri kuvvet konuşlandırılmasına yönelik hazırlık kararları alındığını ifade ederek denetim eksikliğine vurgu yaptı.
Gelişmeler ve Beklentiler
TBMM Dışişleri Komisyonunda kabul edilen Mekke Anlaşması’na ilişkin kanun teklifinin önümüzdeki süreçte Genel Kurul’a gelmesi ve burada da kapsamlı tartışmalara sahne olması bekleniyor. Anlaşmanın getirdiği kolektif savunma yükümlülükleri ve bölgesel askeri operasyon riskleri, Türkiye’nin dış politika ve güvenlik stratejileri açısından önümüzdeki günlerde de meclis gündemini meşgul etmeye devam edecektir.
Kaynak: Evrensel