DİYARBAKIR — Türkiye’nin en özgün coğrafi işaretli tarım ürünlerinden biri olan, toprağa değil doğrudan volkanik kayaların arasına ekilen Karacadağ pirincinde zorlu hasat dönemi başlarken, bu yıl mevsimsel yağışlar ve rüzgar nedeniyle üreticinin 60-70 tonluk rekolte kaybı ve 5-6 milyon TL maddi zararla karşı karşıya kaldığı bildirildi.
- Diyarbakır’ın tescilli Karacadağ pirincinde mart-nisan aylarında başlayan süreç, ekim ayında hasatla devam ediyor.
- Sürülmeyen taşlık volkanik arazilerde, Karacadağ’ın kar ve yağmur sularıyla tamamen organik olarak yetişiyor.
- Bu yıl mevsimsel yağışlar ve rüzgar nedeniyle yarıya yakın zarar oluştu, maddi kayıp 5-6 milyon TL’yi buldu.
- Biçerdöverin giremediği dağlık arazilerde tamamen elle biçilen pirincin kilosu bu sezon 150-160 TL’den alıcı buluyor.
Volkanik Toprakların Mucizesi: Karacadağ Pirincinin Eşsiz Yetişme Sırrı
Diyarbakır’ın volkanik arazileri, sınırları aşan ve damaklarda iz bırakan bir lezzet sunmaya devam ediyor. Bölgenin tescilli değeri olan Karacadağ pirinci, adını aldığı topraklarda her yıl mart-nisan aylarında geleneksel yöntemlerle ekiliyor. Bu eşsiz tarım ürününü diğerlerinden ayıran en temel özellik, tarlaların sürülmeden doğrudan taşlık ve volkanik kayaların arasına tohum atılmasıyla hayat bulmasıdır. Karacadağ’ın eteklerinde kış aylarında biriken kar ve yağmur suları, bu coğrafyanın derinliklerindeki göletlerde toplanıyor ve bu eşsiz lezzetin sırrını taşıyan su kaynağını oluşturuyor. Göletlerde toplanan bu özel su ile sulanan pirinç, tamamen organik yapısıyla dikkat çekiyor. Ekim ayından itibaren ise bölgede hareketli bir hasat dönemi başlıyor. Üretici Mustafa Çubuk, yaklaşık 500 dönüm arazide ekim yaptıklarını belirterek, Karacadağ pirincinin en büyük özelliğinin tamamen organik olması ve sürülmeyen tarlada, taşların arasında yetişmesi olduğunu vurguluyor. Çubuk, “Şu anda Karacadağ pirincini çok verimli alıyoruz. Bu pirincin lezzetini tadan başka pirinç yiyemez. Çünkü bunun lezzeti bambaşkadır. Yurt içi ve yurt dışından bize siparişler var. Burada yüzlerce köy var. Arazilerimizi değerlendiriyoruz. İnsanlarımız da bu işten faydalanıyorlar” sözleriyle üretimin bölgesel kalkınmadaki rolüne dikkat çekiyor.
Emek Dolu Zorlu Hasat Süreci ve Üreticinin Yaşadığı İklimsel Kayıplar
Karacadağ pirincinin tarladan sofraya uzanan serüveni, son derece zahmetli aşamaları beraberinde getiriyor. Bölgede üretim yapan Mehmet Çubuk, sürecin mart-nisan ayında başladığını belirterek, tarladaki her bir bitkiye gözü gibi baktığını ifade ediyor. “Her bir ot benim için bir evlat gibidir. 300-400 hanemiz var. Hepsinin pirincini ben ekiyorum. Bu mevsimde ise biçiyoruz” diyen Çubuk, bu yıl pirincin genel olarak çok güzel olduğunu ancak mevsimsel şartların dezavantaj yarattığını dile getiriyor. Son mevsimsel yağışlar ve rüzgar, hasat dönemini biraz geciktirirken aynı zamanda üreticiye büyük bir darbe vurdu. Yağışlar ve fırtınalı hava nedeniyle pirinç bitkileri yattı ve yarıya yakın zarar meydana geldi. Dağlık ve engebeli arazi yapısı nedeniyle modern biçerdöverlerin her noktaya giremediğini belirten üreticiler, bu alanlarda hasadı tamamen insan gücüyle, elle gerçekleştirdiklerini kaydediyor. Elle biçilen ürünler ardından patoz işleminden geçiriliyor, kurutma aşamasının ardından ise işlenmek üzere fabrikaya sevk ediliyor. Bütün bu zorluklara rağmen pirinç verdikleri müşterilerin ürün kalitesinden son derece memnun olduğunu belirten üreticiler, kendilerinin de bu memnuniyetten ötürü mutlu olduklarını ifade ediyor.
Kilogram Fiyatı 160 TL’yi Bulan Üründe Milyonluk Zarar Tablosu
Tarım sektöründe iklim krizinin ve ani hava değişimlerinin etkileri Karacadağ pirinci üreticilerini de doğrudan vurdu. Dağlık arazide yapılan üretimde biçerdöverin giremediği noktalarda elle hasat yapmanın maliyetleri artırdığı bu dönemde, ürün fiyatları da netleşti. Bu sezon Karacadağ pirincinin kilogram fiyatı 150-160 lira civarında alıcı buluyor. Ancak son dönemde etkili olan şiddetli yağışlar ve rüzgar, tarladaki ürünlerin yatmasına ve telef olmasına yol açtı. Yaşanan bu hava muhalefeti sonucunda yaklaşık 60-70 tonluk bir rekolte kaybı ve zarar oluştuğunu belirten üreticiler, maddi olarak 5-6 milyon liralık bir kayıpla karşı karşıya kaldıklarını rapor ediyor. Yurt içi ve yurt dışından gelen yoğun siparişleri karşılamaya çalışan bölge halkı, coğrafi işaretli bu özel lezzetin geleceği için iklim direncini artıracak modern tarım teknikleri ve destek mekanizmalarına olan ihtiyaçlarını dile getiriyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Karacadağ pirincinin sürdürülebilirliği ve bölge ekonomisindeki kilit rolü göz önüne alındığında, iklim krizinin yarattığı rekolte kayıplarının telafisi için üreticilere yönelik özel tarımsal destek paketlerinin hayata geçirilmesi bekleniyor. Resmi kurumlar ve kooperatifler, coğrafi işaretli bu eşsiz değerin kaybolmaması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla teknik ve finansal stratejiler üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika