PARİS — Fransa’da son bir aydır okullarda daha iyi koşullar talep eden 15-18 yaşlarındaki lise öğrencilerine devletin göz yaşartıcı gaz, plastik mermi ve kitlesel gözaltılarla karşılık vermesi, ülkenin son on yıllarda gördüğü en derin siyasi krizlerden birini tetiklerken; öğrenciler ve işçiler 5 Kasım’daki kitlesel eylemlerle Cumhuriyetin demir yumruğuna meydan okumaya hazırlanıyor.
- Paris’in merkezindeki Cumhuriyet Anıtı’na tırmanan on binlerce genç Filistin ve kızıl bayraklar dalgalandırdı.
- Devlet, daha iyi koşullar talep eden 15-18 yaşlarındaki lise öğrencilerine göz yaşartıcı gaz ve plastik mermilerle müdahale etti.
- 2005 ve 2023 yıllarındaki isyanlardan ders çıkaran lise öğrencileri, mücadeleyi okullardan başlatarak işçi sınıfıyla birleştirdi.
- Örgütlü solun desteğini arkasına alan 5 Kasım’daki kitlesel eylemlerin isyanın seyrini belirlemesi bekleniyor.
Fransa’da Son Bir Ayda Ne Oldu ve Kriz Neden Derinleşti?
Paris’in merkezindeki Cumhuriyet Anıtı, modern tarih boyunca Fransız solunun bütün büyük seferberliklerine ev sahipliği yapmış tarihi bir meydanın üzerinde yükselmektedir. Cumhuriyetin simgesi olan Marianne’ın bronz heykeli, kaidesinde ‘Liberté. Égalité. Fraternité.’ (Özgürlük. Eşitlik. Kardeşlik.) yazan bir zeytin dalı tutmaktadır. 17 Ekim’deki kitlesel gösteriler sırasında on binlerce insanın bakışları altında onlarca genç bu anıta tırmanmıştır. Bazıları Filistin bayrakları ve kızıl bayraklar dalgalandırmış, Eşitlik heykelinin üzerine çalışmadan yaşayan zenginleri tanımlamak için kullanılan eski bir ifade olan ‘jeunesse dorée’ (altın gençlik) yazılmıştır. Marianne’ın üzerine ise ‘Polis lise öğrencilerini sakat bırakıyor’ yazılı dev bir sarı yelek geçirilmiştir. Neredeyse bir aydır Fransa’yı sarsan kitlesel öğrenci isyanı, ülkenin son on yıllarda gördüğü en derin siyasi krizlerden birini yaratmıştır. Özgürlüğü, eşitliği ve kardeşliği temsil ettiğini iddia eden devlet, okullarda daha iyi koşullar talep eden 15-18 yaşlarındaki lise öğrencilerine (lycéens) göz yaşartıcı gaz, plastik mermi ve kitlesel gözaltılarla karşılık vermiştir.
Bu İsyan Geçmişteki Banliyö Ayaklanmalarından Neden Farklı?
Banliyölerde yaşayan işçi sınıfı gençlerinin Fransız devletine karşı ilk isyanı bugünkü süreç değildir. 2005’te ve ardından 2023’te, gençlerin polis tarafından öldürülmesinin ardından banliyöler işçi hareketinin desteği olmadan ayaklanmıştır. 2005’te solun büyük bölümü isyancıları yalnız bırakmış, 2023’te ise sendika liderleri grev örgütlemek yerine yalnızca açıklamalar yapmakla yetinmiştir. 2026’da değişen temel unsur, gençlerin önceki mücadelelerden önemli dersler çıkarmış olmasıdır. Bu isyan salt bir sokak ayaklanması olarak kalmamış, doğrudan okullarda başlamıştır ve ilk adımı öğrencilerin kararlı duruşu tetiklemiştir.
Gelişmeler ve Beklentiler
Öğrenciler ve işçiler, Cumhuriyetin demir yumruğuna kitlesel eylemlerle meydan okunabileceğini açıkça göstermiştir. 5 Kasım tarihi, bu isyanın ne kadar ileri gideceğini ve örgütlü solun öğrencilerin mücadele kararlılığını ne ölçüde sahipleneceğini gösterecek kritik bir eşik olarak tüm ülkenin odak noktasındadır.
Kaynak: BirGün Manşet