İSTANBUL — Bilim dünyasını heyecanlandıran son dakika gelişmesine göre; gözlerin dünyaya ilk açıldığı anlarda beynin görme merkezinde yaşanan mucizevi dönüşüm araştırmacılar tarafından canlı olarak haritalandırıldı ve sinir ağlarında 5 katlık devasa bir artış belgelendi.
- MPFI Fitzpatrick Laboratuvarı araştırmacıları, gözlerin ilk açıldığı andaki nöron değişimini canlı olarak haritalandırdı.
- Gözlerin açılmasının ardından geçen ilk birkaç günde dendritik dikenlerde tam 5 katlık bir artış saptandı.
- Bilim dünyasında hakim olan ‘budama’ teorisinin eksik olduğu, beynin yeni bağlantıları hızla ağa dahil ettiği kanıtlandı.
- Dr. David Fitzpatrick, bulguların beynin genel çalışma prensiplerine ışık tuttuğunu vurguladı.
Gözlerin Dünyaya İlk Açıldığı An: Beyinde Tarihi Dönüşüm Canlı Olarak Haritalandı
İnsan ve canlı beyninin gelişiminde genetik kodlar kadar dış dünyadan elde edilen deneyimlerin de belirleyici olduğu bilinen bir gerçektir. Görme yetisinin anne karnındaki ilk taslaktan yetişkinlikteki keskin forma nasıl dönüştüğü sorusu bilim dünyasını uzun süredir meşgul ediyordu. Cumhuriyet Son Dakika aktarımlarına göre; MPFI bünyesindeki Fitzpatrick Laboratuvarı araştırmacıları, gözlerin ilk kez açıldığı an ile takip eden birkaç günlük süreçte birincil görsel korteksteki sinir hücrelerinde (nöronlar) yaşanan devasa dönüşümü canlı olarak haritalandırmayı başardı. Bilim dünyasında uzun yıllardır kabul gören hâkim teori, beynin doğum sonrasında fazla veya uyumsuz sinir bağlantılarını budama yani eleme yöntemiyle temizlediği ve yalnızca işe yarayan sinyalleri koruduğu yönündeydi. Ancak Dr. Juliane Jaepel ve Dr. Clara Tepohl liderliğindeki ekip, bu tablonun eksik olduğunu açıkça gösterdi. Gözlerin açılmasının ardından geçen ilk birkaç günde, nöronların dendritik diken olarak adlandırılan ve diğer hücrelerle iletişim kurmasını sağlayan uzantılarında tam 5 katlık bir artış saptandı. Yapılan detaylı analizler, beynin pasif kalan bağlantıları silmek yerine, iki gözden gelen uyumlu sinyalleri işleyen yeni ve güçlü bağlantıları hızla ağa dahil ettiğini ortaya koydu.
Dendritik Dikenlerde 5 Katlık Artış: İki Gözden Gelen Sinyaller Nasıl Birleşiyor?
Gözler ilk açıldığında beyindeki görsel korteks nöronları karmaşık ve uyumsuz sinyaller almaktadır. Ancak dış dünyadan gelen ilk görsel deneyimlerle birlikte süreç son derece hızla değişmektedir. Araştırmacılar, her iki göze ayrı ayrı görsel desenler sunarak tekil nöronların yüzlerce bağlantı noktasındaki tepkilerini kaydetti. Elde edilen veriler, belirli yönelimdeki kenarları ve nesne sınırlarını algılayan bağlantıların katlanarak büyüdüğünü açıkça gösterdi. Aynı görsel özelliği algılayan nöron dallarının yan yana gelerek birbirlerinin sinyal gücünü artırdığı ve böylece iki gözden gelen görüntülerin birkaç gün içinde tam bir uyumla tek bir net algıya dönüştüğü tespit edildi. Bu olağanüstü mekanizma, doğanın ve beynin dış dünyaya uyum sağlarken ne kadar dinamik bir yapıya sahip olduğunu gözler önüne seriyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Çalışmanın kıdemli yazarlarından Dr. David Fitzpatrick, elde edilen bulguların yalnızca görme yetisiyle sınırlı kalmayıp beynin genel çalışma prensiplerine de ışık tuttuğunu vurguladı. Bilim insanları, bu keşfin nörolojik rahatsızlıkların tedavisinde ve beyin gelişim mekanizmalarının anlaşılmasında yeni bir çığır açmasını bekliyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika