ANKARA — Avrupa Birliği’nin Türkiye’deki en üst düzey temsilcisi Büyükelçi Aivo Orav, göreve başlamasının beşinci ayında basın mensuplarıyla bir araya geldi. Güvenlik, ticaret, bağlantısallık ve AB üyelik sürecinin masaya yatırıldığı toplantıda Orav, kamuoyunda sıkça dile getirilen “AB Türkiye’deki hak ihlallerine sessiz kalıyor” eleştirilerine, her gün yapılan açıklamaların etkisini yitireceğini savunarak yanıt verdi.
- Büyükelçi Aivo Orav, Türkiye’deki görev süresinin beşinci ayında gazetecilerin sorularını yanıtladı.
- AB’nin hak ihlallerine yönelik eleştirilere karşılık, her gün açıklama yapmanın etkinliği azaltacağını belirtti.
- Türkiye ile AB ilişkilerinin geleceği için güvenlik, ticaret ve bağlantısallık olmak üzere üç kritik başlık vurgulandı.
- Türkiye’nin Rusya-Ukrayna savaşındaki arabuluculuk faaliyetleri ve Ermenistan ile normalleşme süreci övgüyle karşılandı.
AB-Türkiye İlişkilerinde Üç Stratejik Sütun: Güvenlik, Ticaret ve Bağlantısallık
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Başkanı Aivo Orav, diplomatik kariyerinin ve Türkiye’deki görevine resmi olarak başlamasının beşinci ayını geride bırakırken dün basın mensuplarıyla kapsamlı bir buluşma gerçekleştirdi. Türkiye ile ilişkilerin mevcut durumunu ve geleceğe dönük vizyonunu şekillendiren Orav, “AB’nin Türkiye’ye, Türkiye’nin AB’ye ihtiyacı var” tespitinde bulunarak bu zorunluluğun arkasındaki stratejik nedenleri üç temel başlık altında topladı. Bu başlıklar sırasıyla güvenlik, ticaret ve bağlantısallık olarak sıralandı. Küresel sistemin derin bir dönüşüm geçirdiğine dikkat çeken Orav, güvenlik parametreleri açısından şunları kaydetti: “Güvenlik konusunda, dünya giderek daha karmaşık bir hal alıyor. Kurallara dayalı dünya düzeni ciddi bir sınamayla karşı karşıya, bu nedenle kuralların geçerliliğini koruması için çaba göstermeliyiz. Türkiye, kendine has bir konuma ve eşsiz bir coğrafi duruma sahip. Batısında istikrarlı ve güvenilir bir ortak olan AB bulunuyor ancak kuzeyinde ve doğusunda savaşlar yaşanıyor. Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırganlığı, AB için en büyük sınama ve en ciddi güvenlik tehdidini oluşturuyor. Türkiye’nin, Rusya ile Ukrayna arasında müzakereler konusunda yürüttüğü çalışmaları büyük bir takdirle karşılıyoruz.”
İkinci stratejik başlık olan ekonomik entegrasyon ve ticaret alanında ise çarpıcı rakamlar paylaşıldı. Türkiye ile AB arasındaki ticaret hacminin geçtiğimiz yıl 218 milyar euro sınırını aştığını hatırlatan Büyükelçi Orav, karşılıklı ekonomik bağımlılığın derinliğine işaret etti. Bağlantısallık (connectivity) boyutunda ise Türkiye’nin jeopolitik kilit rolüne vurgu yapıldı: “Türkiye’nin konumu burada kesinlikle büyük bir önem taşıyor. İki kıta, bir koridor. Bu koridor, ulaşım, enerji ve dijital alanlar anlamına geliyor. Bağlantısallık konusunu konuşurken, Orta Koridor’u da aklımızda tutmalıyız. Bu noktada, Ermenistan ile yürütülen normalleşme sürecine değinmek isterim. Türkiye ile Ermenistan arasındaki sınır bir gün açılınca, bu hepimiz için büyük fırsatlar doğuracak.” Öte yandan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile AB Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos’un iki hafta önce Çerkezköy-Kapıkule hızlı tren hattının açılışını gerçekleştirdiğini hatırlatan Orav, bunun AB’nin aday ülkelere yönelik somut taahhütlerinin bir göstergesi olduğunu ifade etti.
‘Hak İhlallerine Sessiz Kalınıyor’ Eleştirilerine Diplomatik Cevap
Toplantının en dikkat çekici bölümlerinden biri, insan hakları ve hukukun üstünlüğü konularında yöneltilen eleştirilere ayrıldı. Kamuoyunda ve muhalif çevrelerde uzun süredir dile getirilen “AB Türkiye’de yaşanan hak ihlallerine güçlü tepki vermiyor, sessiz kalıyor” şeklindeki yoğun eleştirilere Büyükelçi Aivo Orav net bir dille yanıt verdi. Diplomatik mekanizmaların işleyiş biçimine dikkat çeken Orav, Brüksel’in izlediği stratejiyi şu sözlerle savundu: “AB, ülkelerdeki sorunları çözmüyor. Elbette tavsiyelerde bulunabilir. Kamuoyuna açıklamalar da yapılabilir ancak her gün açıklama yapmak, bir noktadan sonra bu açıklamaların değerini ve etkisini azaltır.” Orav’ın bu açıklaması, AB’nin Türkiye ile olan ilişkilerinde pragmatist ve uzun vadeli diyalog kanallarını açık tutma stratejisini sürdürdüğünü, günlük polemikler yerine yapısal süreçlere odaklanmayı tercih ettiğini bir kez daha gözler önüne serdi. İnsan hakları konusundaki eleştirilerin diplomatsal zeminde süreceği ancak Brüksel’in baskı unsuru olarak sürekli demeç verme taktiğini benimsemediği bu değerlendirmeyle netlik kazandı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Büyükelçi Aivo Orav’ın basın buluşması, Türkiye-AB ilişkilerinin coğrafi, ekonomik ve stratejik gerçeklikler ışığında çok boyutlu bir zeminde ilerlemeye devam ettiğini ortaya koydu. Güvenlik tehditleri, 218 milyar euroyu aşan devasa ticaret hacmi ve bölgesel koridor projeleri iki tarafın da kopardılamaz bağlarını teyit ederken; insan hakları eleştirilerine getirilen pragmatist yaklaşım, önümüzdeki dönemde de diyalog odaklı diplomasi mesaisinin süreceğinin sinyalini verdi.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika