WASHINGTON — Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleştirilecek kritik ara seçimler, yalnızca siyasi dengeleri değil, küresel bilim ve sağlık politikalarını da derinden etkileyecek tarihi bir kırılma noktası olarak gösteriliyor. Sandıktan çıkacak olası bir Demokrat zaferinin; Beyaz Saray’ın bilim bütçelerine yönelik kısıtlamalarını durdurması, iptal edilen araştırma fonlarını yeniden açması ve sağlık yönetimini sıkı bir denetim altına alması bekleniyor.
- Demokratların olası zaferiyle Beyaz Saray’ın bilim bütçelerindeki kesintilerinin durdurulması bekleniyor.
- Trump yönetiminin 2026-2027 mali yılları için yüzde 50’yi aşan kesinti talepleri Kongre’de tartışma yaratıyor.
- Demokrat Zoe Lofgren, Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr. hakkında resmi soruşturmalar başlatacaklarını duyurdu.
Kongre Dengeleri ve Küresel Bilim Dünyasının Geleceği
Amerika Birleşik Devletleri genelinde seçmenler sandık başına gitmeye hazırlanırken, Temsilciler Meclisi ve Senato’daki olası dengelerin değişimi yalnızca siyaset kürelerini değil, küresel bilim dünyasını da yakından ilgilendiriyor. Cumhuriyetçilerin Kongre’deki üstünlüğü sayesinde Trump yönetiminin bilimsel araştırma bütçelerinde gitmeye çalıştığı radikal kısıtlamalar, sandıktan çıkacak bir Demokrat üstünlüğü halinde sert bir denetim duvarına çarpmaya hazırlanıyor. Bilim insanları, ABD Ulusal Bilim Vakfı (NSF) ve Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) üzerindeki siyasi baskıların seçim sonuçlarıyla birlikte hafiflemesini umuyor. Trump yönetiminin 2026 ve 2027 mali yılları için bilim kurumlarının bütçelerinde yüzde 50’yi aşan kesinti talepleri, şu ana kadar Kongre’deki iki partinin ortak direnciyle geçici olarak durdurulmuştu. Ancak Beyaz Saray’ın onaylanmış ödenekleri dağıtmayarak askıya alması ve devam eden binlerce projeyi yarıda kesmesi, araştırma dünyasında büyük mağduriyet yarattı.
Demokratların Yeni Stratejisi ve Sağlık Bakanlığı Soruşturmaları
Seçimlerden zaferle çıkmayı hedefleyen Demokratlar, bütçe yasalarına ekleyecekleri şartlı maddelerle Beyaz Saray’ın tek taraflı fon kısıtlamalarını engellemeyi amaçlıyor. Özellikle hibe süreçlerinin siyasi atamaların denetimine verilmesini öngören Beyaz Saray planının, yeni dönemde tamamen reddedilmesi öngörülüyor. Ara seçimlerin ardından Temsilciler Meclisi Bilim Komitesi’nin başına geçmesi beklenen Demokrat Zoe Lofgren, Trump yönetiminin bilim politikalarını ifade çağrıları (subpoena) ve resmi soruşturmalarla mercek altına alacaklarını açıkladı. Soruşturmaların odak noktasında ise aşı takvimini değiştiren ve çocukluk çağı aşılarını tartışmaya açan Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr. yer alıyor. Sağlık Bakanlığı bünyesindeki binlerce bilim insanının istifasına ve difteri, kızamık gibi salgınların hafife alınmasına tepki gösteren çevreler, bu soruşturmaların atılacak adımlarda belirleyici olacağını vurguluyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonuç olarak, ABD’deki ara seçimlerin sonuçları, sadece ulusal politika dinamiklerini belirlemekle kalmayıp, ülkenin uluslararası bilimsel liderliğini ve kamu sağlığı altyapısını da doğrudan şekillendirecektir. Kongre’nin iki kanadındaki güç dengelerinin değişmesi durumunda, bilim bütçeleri üzerindeki idari baskıların hukuki ve siyasi yollarla dengelenmesi ve araştırma özgürlüğünün yeniden tesis edilmesi beklenmektedir.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika