ANKARA — Azerbaycan’daki okullarda yaşanan başörtüsü kısıtlamalarına karşı Türkiye’deki tarikat, cemaat çevreleri ve İslamcı kuruluşların yükselttiği sert tepkiler, iktidar kanadında ve AKP kulislerinde diplomatik kriz endişesi yaratırken, tabandaki hassasiyetler ile uluslararası öncelikler arasındaki sıkışmışlık gözler önüne serildi.
- Azerbaycan’daki başörtüsü kısıtlamaları Türkiye’deki tarikat ve cemaat çevrelerinin tepkisini çekti.
- AKP kulislerinde, tabanın hassasiyeti ile Bakü ile yürütülen diplomatik ilişkiler arasında büyük bir denge arayışı yaşanıyor.
- Kamuoyunda Cübbeli Ahmet olarak bilinen Ahmet Mahmut Ünlü ve İhsan Şenocak gibi isimler uygulamalara sert eleştiriler yöneltti.
- Ankara’daki Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi öncesinde Aliyev’in katılımına ilişkin kaygılar parti gündemine yerleşti.
Azerbaycan’daki Kıyafet Düzenlemeleri ve Protesto Dalgası
Azerbaycan Bakanlar Kurulu tarafından 21 Eylül’de öğrenciler, 6 Ekim’de ise öğretmenler için kabul edilen kıyafet düzenlemeleri, iki ülke arasındaki ilişkileri derinden sarsan bir krizin fitilini ateşledi. İlgili metinlerde başörtüsü açıkça yasaklanmamış olsa da, uygulamada başörtülü öğrenci ve öğretmenlerin bazı okullara alınmadığına ilişkin haberler, hem ülke içinde hem de Türkiye’de çok sert tepkilere yol açtı. Yaşanan bu gerginliğin ardından Azerbaycan İçişleri Bakanlığı, ülkedeki protestolarda toplam 37 kişinin gözaltına alındığını resmi olarak açıkladı. Bu gelişmeler, Türkiye’deki muhafazakar ve dinî çevrelerde büyük bir infial yaratırken, olayların boyutu kısa sürede diplomatik mecranın sınırlarını aşarak siyasetin merkezine yerleşti.
Türkiye’deki Dinî Çevrelerden Gelen Sert Tepkiler ve Aliyev Eleştirileri
Türkiye’de uygulamaya karşı çıkan ve ses yükselten kesimler arasında tarikat ve cemaat çevrelerinden tanınan kritik isimler yer aldı. Kamuoyunda “Cübbeli Ahmet” olarak bilinen Ahmet Mahmut Ünlü, Azerbaycan yönetiminin İran’ın müdahalesini gerekçe göstererek başörtüsünü yasaklamasının hiçbir hukuki ve dini meşruiyeti olmadığını savunarak, “Başörtüsü İran’ın emri değil Kur’an’ın emridir” açıklamasında bulundu. Benzer şekilde İsmailağa çevresiyle ilişkili isimlerden İhsan Şenocak da başörtülü öğrencilerin karşılaştığı engellemelere çok sert tepki gösterdi. Şenocak, Aliyev yönetimini eleştirirken yaşananları Türkiye’deki karanlık 28 Şubat sürecine benzetti. Bu ard arda gelen radikal çıkışlar ve İslamcı grupların eylemleri, Ankara’daki siyasi dengeleri altüst etti.
AKP Kulislerinde Rahatsızlık: Taban Hassasiyeti ile Diplomasi Çıkmazı
Azerbaycan’daki başörtüsü kısıtlamalarına karşı İslamcı kuruluşların yanı sıra tarikat ve cemaat çevrelerinden isimlerin de yükselttiği tepkilerin Ankara-Bakü ilişkilerine yansıması, AKP’de çok derin bir rahatsızlık yarattı. Parti kulislerinde, iktidarın kendi seçmen tabanındaki başörtüsü hassasiyeti ile kritik diplomatik öncelikleri arasında adeta sıkıştığı değerlendirmesi yapılıyor. Azerbaycan’da okullardaki başörtüsü kısıtlamaları nedeniyle başlayan tartışma, Türkiye’deki protestolar, dinî çevrelerden gelen peş peşe açıklamalar ve Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral’ın görevinden ayrılmasıyla birlikte iktidarın en üst düzey gündem maddelerinden birine yerleşti. Başörtüsü konusundaki bu yoğun tepkilerin kendi seçmen tabanında doğrudan karşılık bulduğu bilinen AKP’de, tartışmanın Bakü yönetimiyle müttefiklik ilişkilerini zorlayan tehlikeli bir boyuta ulaşmasından duyulan kaygı gizlenmiyor. Parti koridorlarında, tarikat ve cemaat çevrelerinden isimler ile İslamcı grup ve kuruluşların yaptığı çıkışların iktidarın stratejik diplomatik hareket alanını daralttığı açıkça dile getiriliyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Tepkiler karşısında geniş seçmen tabanının hassasiyetini gözetmek ve memnun etmek zorunda kalan iktidar kanadının, bir yandan da Azerbaycan yönetimiyle aradaki gerilimi düşürmek ve suları durultmak için yoğun bir diplomasi yürüttüğü belirtiliyor. Özellikle önümüzdeki dönemde Ankara’da gerçekleştirilmesi planlanan Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi öncesinde, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in zirveye katılımına ilişkin parti içinde ve diplomatik çevrelerde çeşitli kaygılar dile getiriliyor. Ankara ve Bakü hattındaki bu hassas dengenin nasıl kurulacağı ve cemaat çevrelerinden gelen tepkilerin diplomatik sürece etkisinin ne olacağı anbean yakından takip ediliyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika