İSTANBUL — Türkiye’de iktidar ekonomi alanında olumlu bir tablo çizerken, sahadaki gerçekler ailelerin çocuklarının beslenme çantalarını doldurmakta dahi zorlandığını gözler önüne seriyor. TÜİK’in 2025 verilerine göre her üç çocuktan birinden fazlası yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında bulunurken; Derin Yoksulluk Ağı Koordinatörü Önder Uçar, çocukların okulda simit, poğaça veya çikolatalı ekmekle karınlarını doyurmaya çalıştığını, derinleşen krizin geleceği tehdit ettiğini belirtti.
- TÜİK 2025 verilerine göre 0-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 36,8’i yoksulluk veya sosyal dışlanma riskiyle karşı karşıya.
- Hanelerin yüzde 23,1’inde maddi yetersizlik nedeniyle çocuklara günde en az bir kez et, tavuk veya balık sağlanamıyor.
- Derin Yoksulluk Ağı Koordinatörü Önder Uçar, çocuğun cebindeki paranın tek başına dengeli beslenmeyi garanti etmediğini vurguluyor.
- Artan gıda fiyatları ve hayat pahalılığı, aileleri kira, gıda ve ilaç arasında acı seçimler yapmaya zorluyor.
Çocuklar Yoksulluğun Yükünü Omuzluyor: Rakamlar Ne Söylüyor?
Türkiye ekonomisinde resmi makamlar başarıyı işaret ederken, mutfaktaki ve okullardaki tablo bunun tam tersini işaret ediyor. Bir evde mutfak masrafı kısılırken, diğerinde çocuğun en temel okul ihtiyacı erteleniyor. Kira, gıda ve ilaç arasında sıkışıp kalan, seçim yapmak zorunda kalan ailelerde yoksulluğun ağır yükünü ne yazık ki çocuklar da omuzluyor. Sofradan eksilen her bir besin, çocukların sağlıklı büyüme hakkını ve eğitime eşit koşullarda katılma olanaklarını her geçen gün biraz daha daraltıyor.
TÜİK’in 2025 verilerine göre, Türkiye genelinde 0-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 36,8’i yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında yaşıyor. Toplum genelinde yüzde 27,9 olarak ölçülen bu risk oranı, çocuklarda 8,9 puan daha yüksek seyrediyor. Cumhuriyet’e özel açıklamalarda bulunan Derin Yoksulluk Ağı Koordinatörü Önder Uçar, bu vahim tablonun sahadaki somut karşılığını aktardı: Sağlıklı bir öğüne erişemeyen çocuklar, temel ihtiyaçları arasında tercihte bulunmak zorunda kalan çaresiz aileler ve kuşaktan kuşağa devredilen kronik bir yoksulluk sarmalı.
Maddi Yetersizlikler Sofradaki Çeşitliliği ve Sağlıklı Beslenmeyi Tehdit Ediyor
TÜİK’in “Çocuk Sağlığı ve Yoksunluğu, 2024” araştırması, sofralardaki eksilmeyi rakamlarla tescilliyor. Araştırma sonuçlarına göre, 15 yaş ve altı çocukların bulunduğu hanelerin yüzde 23,1’inde maddi yetersizlikler nedeniyle çocuklara günde en az bir kez et, tavuk, balık veya bunlara eşdeğer vejetaryen yemek sağlanamıyor. Daha da vahimi, hanelerin yüzde 10’unda çocuklar aynı maddi imkansızlıklar yüzünden her gün taze meyve ve sebze tüketme imkanına sahip olamıyor.
Derin Yoksulluk Ağı Koordinatörü Önder Uçar, bir çocuğun yalnızca karnının doymasının onun yeterli ve dengeli beslendiği anlamına gelmediğinin altını çiziyor. Uçar sahada karşılaştıkları durumu şu sözlerle özetliyor: “Ailelerle yaptığımız görüşmelerde çocukların beslenmesine bazen yalnızca poğaça, simit ya da çikolatalı ekmek konulabildiğini; ailelerin çocuklarına okulda sağlıklı bir öğün sağlayabilmekte zorlandığını uzun zamandır gözlemliyoruz.” Çocuğun cebine konulan küçük ödeneklerin de bu beslenme sorununu tek başına çözemediğine dikkat çeken Uçar, fiyatlar tırmandıkça tüketilebilen gıdaların çeşitliliğinin azaldığını, öğünlerin daha ucuz ama sağlıksız karbonhidrat ağırlıklı hale geldiğini vurguluyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Derin Yoksulluk Ağı’nın sahadan aktardığı bu çarpıcı veriler ve TÜİK’in resmi istatistikleri, çocuk yoksulluğunun artık göz ardı edilemeyecek boyutlara ulaştığını gösteriyor. Uzmanlar, sağlıklı beslenemeyen ve gelişim gerçeğiyle yüzleşen yeni nesillerin hem fiziksel hem de zihinsel olarak gelecekte büyük dezavantajlar yaşayacağına dikkat çekiyor. Ailelerin üzerindeki ekonomik baskının hafifletilmesi ve çocukların okul çağında dengeli öğünlere ücretsiz erişimini sağlayacak sosyal devlet politikalarının acilen hayata geçirilmesi bekleniyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika