ESKİŞEHİR — Cengiz Holding bünyesindeki şirket tarafından Eskişehir’in Tepebaşı ve Mihalgazi ilçelerinde hayata geçirilmesi planlanan tartışmalı altın ve gümüş madeni projesinde, Eskişehir 2. İdare Mahkemesi kritik bir karara imza atarak “ÇED Olumlu” kararının yürütmesini durdurdu. Bilimsel esaslardan uzak olduğu ve bölgenin su kaynakları ile doğasına yönelik telafisi imkansız riskler barındırdığı saptanan proje, yerel yönetimler, meslek odaları ve sivil toplum kuruluşlarının ortak mücadelesiyle yargı engeline takıldı.
- Eskişehir 2. İdare Mahkemesi, hazırlanan bilirkişi raporu doğrultusunda maden projesinin ÇED Olumlu kararını durdurdu.
- Bölgede yapılacak çalışmalar kapsamında toplam 57 bin 534 ağacın kesileceği ve sahanın bozuk orman olarak nitelendirildiği ortaya çıktı.
- Projenin ilk raporunda yer alan aktif fay hattının ikinci rapordan silindiği ve bilimsel eksiklikler barındırdığı tespit edildi.
- Eskişehir Büyükşehir Belediyesi, Tepebaşı Belediyesi, Baro, TEMA Vakfı ve meslek odaları hukuki süreci ortaklaşa yürüttü.
Alpagut ve Atalan’da Bilim Dışı Raporlar ve Fay Hattı Skandalı
Eskişehir’in Tepebaşı ilçesine bağlı Atalan ile Mihalgazi ilçesine bağlı Alpagut mahallelerinde yapılması planlanan altın ve gümüş madeni projesi, Cengiz Holding bünyesindeki şirketin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yaptığı ÇED başvurusu ile fiilen başladı. Nisan 2025 döneminde gerçekleştirilen İnceleme Değerlendirme Komisyonu toplantısında, dosyada görülen açık eksiklikler nedeniyle süreç geçici olarak durdurulmuştu. Ancak şirket tarafından hazırlanan revize raporun ardından Bakanlık, 18 Ekim 2025 tarihinde projeye “ÇED Olumlu” kararı vermekten geri durmadı. Bu karara karşı Eskişehir Büyükşehir Belediyesi, Tepebaşı Belediyesi, Eskişehir Barosu, TEMA Vakfı, Eskişehir-Bilecik Tabip Odası, Eskişehir Ekoloji Derneği ve yöre sakinleri derhal iptal ile yürütmeyi durdurma davası açtı. Bölgede 20 Nisan 2026 tarihinde yapılan bilirkişi keşfinin ardından hazırlanan raporda, ulaşım hariç ÇED metninin tamamen bilimsel esaslardan uzak yazıldığı ve kararın derhal iptal edilmesi gerektiği gözler önüne serildi. Öte yandan, Cengiz Holding’e ait şirketin çalışma sahasındaki ormanlık alanı “bozuk orman” biçiminde nitelendirerek projeyle birlikte tam 57 bin 534 ağacın kesileceğini kabul ettiği anlaşıldı. Ayrıca ilk ÇED dosyasında Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün haritasında yer alan aktif fay hattının ikinci raporda sihirli bir şekilde silindiği ve “fay değil başka bir oluşum” iddiasının ortaya atıldığı belgelendi.
Yerel Yönetimlerden ve Kent Paydaşlarından Kararlılık Vurgusu
Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, Tepebaşı ile Mihalgazi ilçelerinde planlanan bu devasa altın ve gümüş madeni projesine karşı açılan davada mahkemenin yürütmeyi durdurma kararı verdiğini sosyal medya hesabından kamuoyuna duyurdu. Eskişehir 2. İdare Mahkemesi, hazırlanan kapsamlı bilirkişi raporunda doğaya ve bölgenin hayati su kaynaklarına yönelik ciddi, kalıcı risklerin tespit edilmesi üzerine “ÇED Olumlu” kararının yürütmesini durdurma hükmü kurdu. Sosyal medya paylaşımında kararın kentin su varlığı, kadim toprağı ve ortak geleceği açısından hayati bir önem taşıdığına değinen Başkan Ünlüce, Eskişehir’in doğal kaynaklarını, ekosistemini ve gelecek nesillerini koruma konusundaki kararlılığını bir kez daha net bir şekilde yineledi. Şirketin ilk raporda yıllık 9 milyon tonu aşan kapasite planlamaları ve bölgenin ekolojik dengesini altüst edecek kimyasal süreçleri, uzmanlar ve sivil toplum örgütleri tarafından titizlikle mercek altına alınırken, açılan bu dava ekolojik hak arama mücadelesinde Türkiye genelinde emsal niteliği taşıyan bir aşamayı temsil ediyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Eskişehir 2. İdare Mahkemesinin verdiği yürütmeyi durdurma kararı, bölgedeki ekolojik yıkım riskini geçici olarak frenlerken, tarafların önümüzdeki günlerde yargı sürecinin nihai sonucunu bekleyeceği bildirildi. Çevre örgütleri, meslek odaları ve yerel yönetimler, bilimsel temelden yoksun ve doğayı tehdit eden projelere karşı hukuki ve toplumsal denetimi aralıksız sürdüreceklerini vurgularken, resmi süreç idari mahkemenin vereceği esas hakkındaki nihai kararla devam edecek.
Kaynak: Evrensel