DİYARBAKIR — Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin en önemli tarım merkezlerinden Diyarbakır’da buğday, arpa ve mercimek ekimi başlarken; artan mazot, gübre ve elektrik maliyetleri üreticileri üretimden kopma noktasına getirdi. Geçtiğimiz yıl ile bu yılın verileri kıyaslandığında tarımsal girdilerdeki yüksek artış üretimi sürdürülemez kılarken, çiftçiler ürünlerini değerinde satamadıklarını belirterek desteklerin acilen artırılmasını talep ediyor.
- Temel tarımsal girdi maliyetleri geçen sezona kıyasla neredeyse ikiye katlandı.
- Çınar ilçesi Ortaşar Mahallesi’nde üreticiler, fahiş DEDAŞ elektrik faturaları ve haksız cezalarla boğuşuyor.
- 25 yıllık çiftçi Mehmet Demir, sulu tarımı bırakmak zorunda kaldıklarını, pamuk ve mısır üretiminin durma noktasına geldiğini belirtti.
- Üreticiler, artan maliyetler ve düşük satış fiyatları nedeniyle önümüzdeki yılın hasat döneminde sermayelerini dahi koruyamayacaklarından endişe ediyor.
Artan Girdi Maliyetleri ve Üreticinin Gelecek Kaygısı
Geçtiğimiz yıl ile bu yılın verileri kıyaslandığında tarımsal girdilerdeki yüksek artış üretimi sürdürülemez hale getirdi. Geçen sezona göre mazot, gübre, tohum ve zirai ilaç gibi temel girdi maliyetleri neredeyse ikiye katlanırken, çiftçinin tarlada büyük emekle ürettiği ürünün satış fiyatı ise aynı kaldı. Ürününü geçen yıla yakın bir fiyatla elden çıkarmak zorunda kalan üreticiler, bu sezon tarlaya yatırdığı sermayeyi önümüzdeki yıl hasat döneminde alamamanın endişesini yaşıyor. Diyarbakır’ın Çınar ilçesine bağlı Ortaşar Mahallesi’nde buğday, arpa ve mercimek ekimine başlayan çiftçiler, yaşadıkları zorlukları tüm çıplaklığıyla dile getiriyor. 25 yılı aşkın süredir çiftçilik yapan Mehmet Demir, son yıllarda tarımla geçinmenin imkansız hale geldiğini vurguluyor.
DEDAŞ Faturaları ve Sulu Tarımda Yaşanan Çıkmaz
Artan girdi maliyetlerinin yanı sıra sulama ve tarımsal faaliyetler için hayati önem taşıyan elektrik fiyatlarındaki zamlar da üreticinin belini büküyor. Dicle Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi’nin (DEDAŞ) çiftçilere kestiği haksız ve fahiş cezalar, çiftçileri çok daha zor bir durumda bırakıyor. Mehmet Demir, ‘Özellikle DEDAŞ’ın politikaları ile birlikte kazandığımız paraları da bu son 3 yılda verdik. Elektrik faturaları o kadar çok yüksek geliyor ki sulu tarımı bırakmak zorunda kaldık. Pamuk ve mısır bu yüzden artık üretmiyoruz. 11-12’inci aya geldiğimizde 15-20 kuyu kapandı. DEDAŞ’a karşı davalar açıyoruz ama mahkeme süreçleri çok uzun sürüyor. Kazanmamıza rağmen hakkımızı çok geç alıyoruz. Şu an devam eden mahkeme süreçleri var. Bu da bizleri çok zorlayan bir durum oluyor’ diyerek yaşanan hukuki ve ekonomik çıkmazı özetliyor.
Desteklerin Yetersizliği ve Kapanan Kuyular
Girdi maliyetlerinin çok arttığını kaydeden Demir, aldıkları ürünlerden elde ettiklerinin artık sonraki yılın ekimine dahi yetemediğini belirtiyor. Demir, ‘Geçen sene 100 dönüm buğday ektim bana 25 ton verdi. Buğdayın kilosu 14 TL idi, arpa kilosu 10 TL idi. Şimdi buğday 18 TL, tohumu 30 TL oldu. Kooperatif eskiden ucuz gübre, buğday veriyordu. Şimdi onu da tam olarak alamıyoruz. Mazot fiyatları aldı başını gidiyor. Devlet cüzi miktarda destek sunsa da bu artışlar karşısında eriyip gidiyor’ sözleriyle tarımsal krizin boyutlarını gözler önüne seriyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Diyarbakır’daki çiftçilerin yaşadığı bu derin kriz, bölge ekonomisinin temel direği olan tarımın geleceği açısından alarm veriyor. Artan maliyetler, fahiş elektrik faturaları ve yetersiz devlet destekleri karşısında üreticiler acil reform ve kapsamlı destek paketleri bekliyor. Aksi takdirde, kışlık ürün ekimiyle başlayan bu zorlu sürecin önümüzdeki hasat döneminde çok daha büyük gıda arzı ve ekonomik sorunlara yol açabileceği ön görüLüyor.
Kaynak: Evrensel