MOSKOVA — Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 27 Ekim’de Moskova’da bir araya gelerek bölgesel gerilimi, ikili ilişkileri ve çok kutuplu dünya düzeni vizyonunu masaya yatırdı.
- Moskova’da gerçekleştirilen kritik zirvede Ortadoğu’daki son gelişmeler ve ikili iş birliği detaylıca ele alındı.
- İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, bölge sorunlarının ABD olmadan, dış müdahalelere gerek duyulmadan çözülebileceğini vurguladı.
- Rusya Devlet Başkanı Putin, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2026’nın ilk sekiz ayında yüzde 10,4 oranında arttığını açıkladı.
Moskova Zirvesi ve İkili İlişkilerde Artan Ticaret Hacmi
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 27 Ekim’de Rusya’nın başkenti Moskova’da gerçekleştirilen stratejik zirvede bir araya geldi. 8. Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu zirvesi kapsamında gerçekleşen bu kritik görüşmede, Ortadoğu’daki tırmanan gerilim ve iki komşu ülke arasındaki siyasi ve ekonomik ilişkilerin geleceği etraflıca gündeme alındı. Görüşmede söz alan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran’la son derece yakın ve stratejik bir iş birliği yürüttüklerini belirterek, bölgedeki mevcut gelişmelerin son derece kaygı verici bir seyir izlediğini ifade etti. Moskova’nın Tahran’la imza atılan ortak projeler kapsamındaki tüm yükümlülüklerini kararlılıkla yerine getirdiğini vurgulayan Putin, iki ülke arasındaki ekonomik entegrasyonun somut göstergesi olarak ticaret hacmindeki büyümeye dikkat çekti. Putin, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2026’nın ilk sekiz ayında yüzde 10,4 oranında arttığını resmi olarak bildirdi. Ayrıca, iki ülke arasındaki enerji ortaklığının en önemli ayağı olan Buşehr Nükleer Enerji Santrali’nin inşasının planlandığı gibi sürmekte olduğunu da kaydetti.
Pezeşkiyan’dan ABD Vurgusu: “Bölge Sorunlarını ABD Olmadan Çözebiliriz”
Zirvede konuşan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise Washington yönetiminin izlediği politikaları sert bir dille eleştirdi. ABD’nin bölgedeki saldırgan ve müdahaleci adımlarının, küresel ölçekte çok kutuplu bir dünya düzenine duyulan acil ve kaçınılmaz ihtiyacı bir kez daha gözler önüne serdiğini savunan Pezeşkiyan, bölgesel barış ve istikrar için dış aktörlerin dışlanması gerektiğini belirtti. Pezeşkiyan, yaptığı değerlendirmede, “Bölgemizdeki bütün sorunları ABD olmadan çözebileceğimizi düşünüyorum. Bölgedeki sorunlar için ABD’nin yardımına ve arabuluculuğuna güvenmeye gerek yok” ifadelerini kullandı. Tahran ile Moskova arasındaki siyasi ve ekonomik iş birliğinin sadece enerjiyle sınırlı kalmayıp çok daha geniş bir yelpazede geliştirilmesi gerektiğini dile getiren İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan; bilim, ekonomi, kültür, insani ilişkiler ve güvenlik alanlarındaki ortak çalışmaların ve kurumsal temasların önümüzdeki dönemde artırılabileceğini ve artırılması gerektiğini ifade etti.
İslamabad Mutabakatı ve Bölgesel Çatışmaların Çözüm Arayışları
Öte yandan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in İran ile ABD arasındaki çatışmanın sona erdirilmesi amacıyla İslamabad Mutabakatı’nın temel alınması gerektiği yönündeki stratejik açıklaması, aynı gün Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamad Al Sani ile gerçekleştirdiği ayrı bir diplomatik görüşmede de gündeme geldi. Putin, Pakistan ve Katar’ın ortak arabuluculuğunda geçtiğimiz haziran ayında oluşturulan bu mutabakatın, müzakere sürecini ilerletmek ve kalıcı barışı tesis etmek açısından hayati önemini koruduğunu dile getirdi. Putin ayrıca, Rusya’nın İran ile ABD arasındaki kronikleşmiş sorunun çözümüne her türlü yapıcı katkıyı sunmaya hazır olduğunu vurguladı. Hatırlanacağı üzere, haziran ayında uluslararası kamuoyunun gündemine gelen İslamabad Mutabakatı, İran ile ABD arasındaki askeri ve siyasi çatışmayı sona erdirmeyi, Basra Körfezi ve çevresindeki deniz ablukasının tamamen kaldırılmasını ve taraflar arasında çok daha kapsamlı, kalıcı bir anlaşma için kapsamlı müzakerelerin başlatılmasını hedefleyen geçici bir çerçeve anlaşması olarak kamuoyuna aktarılmıştı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Moskova’da gerçekleştirilen bu üst düzey temaslar, Rusya ve İran’ın bölgesel meselelerde Batı ekseninden bağımsız bir diplomasi yürütme kararlılığını pekiştirirken, önümüzdeki süreçte İslamabad Mutabakatı ekseninde yürütülecek diplomatik trafik ve ekonomik projelerin akıbeti uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip edilmeye devam edecektir.
Kaynak: Evrensel