İSTANBUL — Küresel enerji piyasalarında gözler yeniden Ortadoğu’ya çevrilirken; Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlikler ve çöken LNG sevkıyatı, Avrupa doğalgaz piyasasında son iki yılın en yüksek fiyat şokunu yarattı ve fiyatlar bir haftada yüzde 6,6 oranında arttı.
- Avrupa doğalgaz referansı Hollanda merkezli TTF’de kasım vadeli kontratlar 93,29 Euro’ya yükseldi.
- Ortadoğu’dan LNG sevkıyatları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 80 düşük seyrediyor.
- ABD’nin İran’a yönelik olası yeni saldırı hazırlıkları ve Hürmüz Boğazı’ndaki ablukalar krizi derinleştiriyor.
Ne Oldu? Avrupa Doğalgaz Piyasasında Fiyat Şoku ve TTF Verileri
Avrupa’da doğalgaz fiyatları, Basra Körfezi kaynaklı arz kesintilerinin küresel sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) piyasasını sıkılaştırması ve kış öncesi tedarik endişelerinin artmasıyla haftalık bazda yüzde 6,6 yükseldi. Avrupa’da doğalgaz fiyatlandırmasında referans kabul edilen Hollanda merkezli TTF’de kasım vadeli kontratlarda doğalgazın megavatsaat fiyatı, geçen hafta cuma gününü 87,55 Euro’dan tamamlamıştı. Piyasalar açıldıktan sonra fiyatlar, saat 14.57 itibarıyla cuma günkü kapanışa kıyasla yüzde 6,6 artarak 93,29 Euro seviyesine çıktı. Bu rakamlarla birlikte Avrupa’da doğalgaz fiyatları, Aralık 2022’den bu yana görülen en yüksek seviyelerde seyretmeye başladı.
Neden Şimdi? ABD-İran Gerilimi ve Hürmüz Boğazı Krizi
ABD’nin ara seçimlerinin ardından İran’a yönelik olası yeni bir saldırıya hazırlandığına ilişkin haberler, küresel ölçekte arz kesintilerinin uzun süre devam edebileceği endişelerini tırmandırdı. ABD Başkanı Donald Trump, İran’a birçok açıdan ciddi zarar verdiklerini savunarak, ‘Onları fena halde alt ettik ve belki biraz daha ileri gidebiliriz’ şeklinde konuştu. Öte yandan ABD’nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Mike Waltz ise İran’a yönelik saldırıların, ablukanın ve ekonomik yaptırımların Tahran yönetimini taviz vermeye zorlamasını umduklarını ancak uzun süreli çatışmaya da hazırlıklı olduklarını açıkça ifade etti. Bu jeopolitik hamlelerin yanı sıra, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere yönelik saldırıların sürmesi, bölgeden LNG sevkıyatlarının ne zaman normale döneceğine ilişkin belirsizliği artırarak fiyatları yukarı yönde destekleyen başlıca unsur oldu.
Gelişmeler ve Beklentiler
Ortadoğu’dan gerçekleştirilen LNG sevkıyatları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 80 düşük seviyelerde kalmaya devam ediyor. Alternatif tedarikçilerin kaybedilen bu büyük arzı kısa sürede karşılamakta son derece sınırlı kapasiteye sahip olması, küresel gaz piyasasındaki sıkılığı artırıyor. Kış sezonu yaklaşırken piyasa aktörleri ve yetkili merciler, arz güvenliğini sağlamak ve olası daha büyük fiyat şoklarının önüne geçmek adına alternatif rotalar ve acil durum tedbirleri üzerinde çalışmayı sürdürüyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika