KAMIŞLI — Kuruluşunun 15’inci yıl dönümünü kutlayan ve Barzani çizgisindeki Kürt partilerini bünyesinde barındıran Suriye Kürt Ulusal Meclisi (ENKS), Beas rejiminin devrilmesinin ardından şekillenen yeni Suriye yönetimine yönelik kapsamlı taleplerini duyurdu. Yeni anayasal düzenin federal, demokratik ve çoğulcu bir temelde inşa edilmesini isteyen konsey; Kürtçenin Arapçayla birlikte resmi dil olarak tanınmasını, geçmişteki ayrımcı politikaların son bulmasını ve yerinden edilen sivillerin güvenli bir şekilde evlerine dönmesini talep etti.
- ENKS, kuruluşunun 15’inci yıl dönümünde Suriye’nin yeni anayasal düzeni için federalizm ve Kürtçenin resmi dil olması çağrısında bulundu.
- Beas rejiminin 8 Aralık 2024’te devrilmesinin ardından, yeni geçiş sürecinde Kürt halkının karar alma mekanizmalarında temel bir ortak olması gerektiği vurgulandı.
- Arap Kemeri projesinin sonuçlarının ortadan kaldırılması, vatandaşlıktan mahrum bırakılanların haklarının iadesi ve geçiş dönemi adaleti istendi.
- Afrin, Serêkaniyê ve Girê Spî başta olmak üzere yerlerinden edilen halkın BM’nin 2255 sayılı kararı çerçevesinde güvenli geri dönüşü vurgulandı.
Suriye’nin Yeni Döneminde ENKS’nin Rolü ve Anayasa Vizyonu
Suriye Kürt Ulusal Konseyi (ENKS), kuruluşunun 15’inci yıl dönümü vesilesiyle yayımladığı kapsamlı ve tarihi nitelikteki açıklamayla ülkedeki siyasi geçiş sürecine dair vizyonunu kamuoyuyla paylaştı. Kürt halkının ulusal ve meşru taleplerine yanıt vermek amacıyla 26 Kasım 2011 tarihinde kurulan, Barzani çizgisindeki siyasi partilerin oluşturduğu ENKS, Beas rejiminin 8 Aralık 2024 tarihinde devrilmesinin ardından Suriye’nin Heyetu Tahriru’ş Şam (HTŞ) yönetimiyle birlikte yeni bir geçiş sürecine girdiğini kaydetti. Yeni anayasanın hazırlanması sürecinde Kürt halkının karar alma mekanizmalarında tali bir unsur değil, temel bir ortak olması gerektiğini savunan konsey; Suriye Cumhuriyeti’nin gelecekte federal, demokratik ve çoğulcu bir idari sisteme sahip olmasının elzem olduğunu belirtti. Açıklamada, Kürt halkının ulusal varlığının ve siyasi haklarının anayasal güvence altına alınması, Kürt coğrafyasının idari yapısının ulusal ve coğrafi özellikler doğrultusunda yeniden düzenlenmesi ve Kürt bölgelerinde Kürtçenin Arapçayla birlikte resmi dil statüsü kazanması gerektiği net bir dille ifade edildi.
Geçmişin Ayrımcı Politikalarının Tasfiyesi ve Geri Dönüş Talepleri
Konseyin yayımladığı bildiride sadece geleceğe yönelik anayasal talepler değil, aynı zamanda geçmiş döneme ait tüm olağanüstü kararların ve sistematik ayrımcı politikaların da derhal kaldırılması çağrısı yer aldı. Bu bağlamda, özellikle “Arap Kemeri” projesinin yarattığı tüm sonuçların ortadan kaldırılması, geçmişte haksız yere vatandaşlıktan mahrum bırakılan kişilerin tüm haklarının eksiksiz bir şekilde iade edilmesi ve ülkede toplumsal barışı tesis edecek geçiş dönemi adaletinin ivedilikle sağlanması gerektiği vurgulandı. Öte yandan güvenlik ve insani boyutun önemine dikkat çeken konsey; başta Afrin, Serêkaniyê (Resulayn) ve Girê Spî (Tel Abyad) olmak üzere çatışmalar ve baskılar nedeniyle yerlerinden edilen halkın, uluslararası kararlar ve Birleşmiş Milletler’in (BM) 2255 sayılı kararı doğrultusunda güvenli koşullarda kendi topraklarına ve evlerine dönebilmesi için gerekli mekanizmaların kurulmasını istedi. Ayrıca açıklamada, bölgenin kadim unsurlarından olan Ezidi toplumunun haklarının da güvence altına alınmasının ve tüm bu süreçlerin sonunda tarafsız, eşitlikçi bir sivil devletin kurulmasının şart olduğu ifade edildi.
Gelişmeler ve Beklentiler
Suriye’nin Beas rejimi sonrasında yeniden şekillendiği bu kritik geçiş döneminde ENKS’nin ilan ettiği bu ilkeler, ülkenin gelecekteki idari yapısı ve toplumsal uzlaşısı açısından belirleyici bir yol haritası niteliği taşıyor. Yeni anayasa yapım sürecinde federalizm, resmi dil hakkı ve mülkiyet ile geri dönüş meselelerinin nasıl ele alınacağı, uluslararası toplumun ve bölgedeki tüm aktörlerin yakın takibinde olmaya devam edecek.
Kaynak: Evrensel