İSTANBUL — Türk futbolunun ezeli rekabetinde Galatasaray’ın taktiksel üstünlüğüyle sonuçlanan derbi heyecanı yaşanırken, yakın tarihin dönüm noktaları, Atatürk’ün cumhuriyet idealleri, Menderes döneminin sivil darbesi ve dilimizdeki ‘yüz numara’ deyiminin etimolojik kökenine dair az bilinen gerçekler gün yüzüne çıkıyor.
- Galatasaray sahaya ‘En iyi savunma saldırıdır’ taktiğiyle çıkarak maçın ilk 15 dakikasında rakip kaleyi ablukaya aldı.
- Osimhen’in 29. ve 44. dakikalarda kaydettiği gollerle sarı-kırmızılılar skoru belirledi.
- Fenerbahçe ikinci yarıda oyunu dengeleyip 62’de İrfan Can ile golü bulsa da mağlubiyetten kurtulamadı.
- Tarihsel süreçte Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliği, Tahkikat Encümeni’nin sivil darbesi ve ‘yüz numara’ tabirinin ilginç kökeni masaya yatırıldı.
Cesaret ve Tedbirin Derbi Mücadelesi: Galatasaray’ın Taktik Zaferi
Cesaret mi tedbir mi? Bir derbi söz konusuysa genelde maçın sorusu bu oluyor… Bu maç hariç! Ezeli rakibini evinde ağırlayan Galatasaray, sahaya ‘En iyi savunma saldırıdır’ taktiği ile çıkınca tedbir her iki taraf için de tatlı bir temenni olarak kalıyor. Maçın ilk 15 dakikasında, rakip kaleyi adeta ablukaya alan Sarı-Kırmızılılar; 29 ve 44’te ikisi de Osimhen imzalı iki golle, cesaretine cesaret katıyor… Fenerbahçe ise geriden oynama inadı, baskı karşısındaki tereddütlü futbolu ve bozulan moraliyle rakibine istediği karşılığı veremiyor. İkinci yarıda, yapılan değişikliklerle oyunu dengeliyor, 62’de İrfan Can ile golü buluyor. Fenerbahçe’nin artan temposuna karşılık G.Saray’ın taktiğinden vazgeçmeyişi, özellikle son dakikalarda heyecanlı bir maç seyrettiriyor futbol severlere. Ama skor değişmiyor. Gülen taraf G.Saray oluyor.
Milli Mücadele’den Cumhuriyet’e: Atatürk’ün Liderliği ve Tarihsel Kökler
Milli Mücadele’yi örgütleyen, 23 Nisan 1920’de TBMM’nin açılışını sağlayan antiemperyalist Kurtuluş Savaşı’nın başkomutanı Mustafa Kemal Atatürk, Cumhuriyetin kuruluşunun da tartışmasız önderidir. Mustafa Kemal’in 600 yıllık padişahlık rejiminden cumhuriyet modeline geçmesinin nedenleri ve onun benliğinde var olan cumhuriyet idealinin kökleri üzerinde durulmalıdır. Yakın tarihimiz politikacılar tarafından sürekli olarak saptırıldığı için ‘Çok Partili Rejim’in ilk darbesinin sağ bir sivil darbe olduğu ve Menderes tarafından, Anayasa’ya aykırı olarak kurulan ‘Tahkikat Encümeni’ ile yapıldığı unutulur. Menderes’in 27 Nisan 1960 tarihli ‘Tahkikat Encümeni Sivil Darbesi’ Demokratik Rejim’in ve Cumhuriyetin altını on yıldır oyan Demokrat Parti iktidarının son marifetiydi (Resmi Gazete 28 Nisan).
Gelişmeler ve Beklentiler
Daha önce de yazmıştım: Fransızlar helaya ‘sans numéro’ yani ‘numarasız’ derler. Derler de Fransızcası yalapşap biri, ‘numara’nın önündeki ‘san’ diye söylenen ve dilimizde olumsuzluk eki ‘-sız’ anlamına gelen ‘sans’ı, gene ‘san’ diye söylenen ‘cent’ (100 sayısı) sanıp ‘numarasız’ yerine ‘100’ (yüz) olarak çevirmiş ve başımıza bela etmiş. Bu şapşallığı Vikipedi Türkçede tuvalet (hela) için kullanılan ‘yüz numara’ deyişinin etimolojik kökenini (yanlış duyma/benzetme sonucunda) açıklarken sıkça görmekteyiz. Spor sahalarındaki rekabetin ve tarihin derinliklerindeki bu çarpıcı olayların gelecekte de toplumsal hafızada yer almaya devam edeceği öngörülmektedir.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika