İSTANBUL — Youth for Climate Türkiye’den genç iklim aktivisti Ela Naz Birdal, uluslararası iklim zirvelerinde gençlerin görünür olmasına karşın karar alma süreçlerinde yeterince temsil edilmediğini belirterek, ‘Gençler artık masada olmalı’ çağrısında bulundu ve iklim politikalarında yapısal dönüşüm talep etti.
- Genç iklim aktivistleri uluslararası zirvelerde vitrin aktivizmi (tokenism) ile sınırlandırılıyor.
- COP31 ve sonrasında gençlerin resmi delege statüsü kazanması ve yasal bağlayıcılık talep ediliyor.
- İklim krizi; toplumsal cinsiyet eşitsizliğiyle doğrudan kesişen, derin bir sosyal adalet meselesidir.
Gençler Karar Alma Süreçlerinde Yeterince Temsil Ediliyor mu?
Youth for Climate Türkiye’den genç iklim aktivisti Ela Naz Birdal, iklim mücadelesinin en kritik eşiklerinden biri olan temsil sorununu tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyor. Gençler iklim krizinin sonuçlarıyla en uzun süre yaşayacak kuşaklardan biri konumundayken, uluslararası zirvelerde görünür olmalarına karşın karar alma süreçlerinde yeterince söz sahibi olamıyorlar. Ne yazık ki hayır; gençler bugün hâlâ çoğu zaman ‘vitrin aktivizmi’ (tokenism) anlayışıyla zirvelere davet edilip panellerde ve fotoğraf karelerinde yer bulurken, iş karar metinlerinin virgülüne müdahale etmeye geldiğinde masanın dışında tutuluyor. Oysa krizin ekolojik ve ekonomik yükünü en uzun süre sırtlanacak olan bizlerin sadece ‘gözlemci’ değil, ulusal heyetler içinde oy ve irade hakkı olan resmi delege statüsü kazanması; gençlik katılımının bireysel olanaklara bırakılmayıp sistemik bütçelerle desteklenmesi ve Gençlik Bildirgeleri gibi metinlerin Ulusal Katkı Beyanları (NDC) benzeri yasal bağlayıcılığı olan süreçlerin zorunlu bir parçası haline getirilmesi gerekiyor.
COP31 ve Sonrasında İklim Politikalarında Ne Değişmeli?
Küresel iklim diplomasisinin geleceği açısından COP31 ve sonraki süreçler hayati bir dönemeç teşkil ediyor. Ela Naz Birdal ve Youth for Climate Türkiye hareketinin vurguladığı üzere, iklim krizine karşı atılacak adımlarda gençlerin konumunun kökten değiştirilmesi şarttır. Gençlerin karar mekanizmalarından dışlandığı bir sistemin sürdürülebilir olması mümkün değildir. Zirvelerdeki ‘vitrin aktivizmi’ görüntüsünün yerini, karar metinlerinde doğrudan söz sahibi olan, yasal bağlayıcılığı bulunan ve ulusal heyetlerde irade beyan eden gerçek bir temsil yapısının alması beklenmektedir. Bu bağlamda, gençlik katılımının sistemik bütçelerle desteklenmesi ve Gençlik Bildirgeleri’nin Ulusal Katkı Beyanları (NDC) ile entegre edilmesi, gelecek nesillerin hak savunuculuğunda atılacak en somut adımlar arasında yer almaktadır.
İklim Aktivizminde Genç Bir Kadın Olmak Neler Öğretir?
13 yaşımdan beri sürdürdüğüm bu mücadele bana iklim krizinin yalnızca bir çevre sorunu olmadığını, toplumsal cinsiyet eşitsizliğiyle doğrudan kesişen derin bir sosyal adalet meselesi olduğunu öğretti, diyen Ela Naz Birdal, mücadelenin katmanlarını derinlemesine açıklıyor. Yerinden edilme ve kaynak yetersizliklerinden en çok kadınlar ile kız çocukları etkilenirken; genç bir kadın olarak sahada yer aldığınızda hem yaşınızdan ötürü ‘tecrübesiz’ görülme riskiyle hem de cinsiyet temelli sistematik görünmezlikle mücadele etmek zorunda kalıyorsunuz. Buna karşın She Changes Climate ve UN Women süreçlerinde de gördüğüm üzere, kadınların ve genç kadınların sahada kurduğu dayanışma ağı krizin mağduru olmaktan çıkıp empatiyi, bilimi ve topluluk odaklı dirençliliği merkeze alan en güçlü iklim güvencesini oluşturuyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonuç olarak; Türkiye’deki gençlik hareketinin dönüşümü ve iklim mücadelesinde kadınların karşılaştığı eşitsizliklerin giderilmesi, ulusal ve uluslararası platformlarda öncelikli gündem maddesi olmaya devam ediyor. Genç iklim aktivistlerinin öncülüğünde yürütülen bu hak arayışı, geleceğin iklim politikalarının şekillenmesinde belirleyici bir rol oynamayı sürdürecektir.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika