BAĞDAT — Irak Ulusal Soruşturma ve Adalet Yüksek Kurulu, Irak-İran savaşının en karanlık dönemlerinden biri olan 1985 yılına ait gizli ve acil ibareli askeri istihbarat belgesini kamuoyuyla paylaştı. Eski Baas rejiminin arşivlerinden çıkarılan bu sarsıcı belgeye göre, Irak savaş uçaklarının İran’ın Urmiye vilayetindeki Kürt sivil kampı Zêwê’yi hedef aldığı ve yaklaşık 50 evin bombalandığı resmi olarak tescillendi.
- Irak Ulusal Soruşturma ve Adalet Yüksek Kurulu, Haziran 1985 tarihli gizli ve acele ibareli askeri istihbarat belgesini kamuoyuyla paylaştı.
- Belgede, Irak savaş uçaklarının İran’ın Urmiye vilayetinde bulunan Zêwê Kampı’nda yaklaşık 50 evi bombaladığı resmi olarak kabul ediliyor.
- Fransa Haber Ajansı kaynaklı bilgilere göre saldırıda en az 100 kişi hayatını kaybetti, 260 kişi yaralandı.
- Belgenin altındaki el yazısı notta yer alan ‘Verilen görevi tamamladıktan sonra yeniden vurulmalarını uygun görüyoruz’ ifadesi vahşetin boyutunu gözler önüne seriyor.
Gizli Askeri İstihbarat Belgesinin Detayları ve Sevkiyat Noktaları
Rudaw’ın aktardığı bilgilere göre, Irak Ulusal Soruşturma ve Adalet Yüksek Kurulu tarafından gün yüzüne çıkarılan belge, eski Irak Baas yönetiminin Genel Askeri İstihbarat Müdürlüğüne ait ve Haziran 1985 tarihini taşıyor. ‘Gizli ve acele’ ibaresiyle dikkat çeken bu resmi evrak, 10 Haziran 1985 tarihinde Genel Askeri İstihbarat Müdürü tarafından dönemin ‘Devrim Komuta Konseyi’ bünyesindeki Kuzey İşleri Komitesine gönderildi. Tarihi belge sadece bu komiteyle sınırlı kalmayıp, operasyonun ve durumun vahametini göstermesi açısından birer kopyası Cumhurbaşkanlığına, Cumhurbaşkanı Yardımcısının ofisine ve Savunma Bakanlığına da resmi olarak rapor edildi. Bu durum, katliam emrinin ve sonrasındaki gelişmelerin devletin en üst kademeleri tarafından yakından bilindiğini ve takip edildiğini kanıtlar nitelikte.
Fransa Haber Ajansı’nın Raporu ve Kürt Lider İdris Barzani’nin Açıklamaları
Tarihi belgenin ilk bölümünde, uluslararası basının olaylara yaklaşımı ve atıfta bulunulan haberler detaylıca yer alıyor. Belgede, Fransa Haber Ajansının (AFP) 10 Haziran 1985’te Tahran’dan geçtiği acil kriz haberine doğrudan atıfta bulunuluyor. Dönemin tanınmış Kürt liderlerinden İdris Barzani’nin açıklamalarına dayandırılan bu uluslararası haberde, Irak’a ait tam beş savaş uçağının Urmiye kentinin güneyindeki Kürt mülteci kampını vahşice bombaladığı aktarılıyor. Yapılan ilk uluslararası tespitlere göre, bu kalleş saldırıda en az 100 sivil hayatını kaybederken 260 kişi de ağır şekilde yaralandı. Haberde, yaşamını yitiren ve yaralanan savunmasız insanların çoğunun dönemin Irak yönetimine karşı çıkan siyasi muhalif kişilerin ailelerinden oluştuğu özellikle vurgulanıyor.
Pilotların Raporu, Hedef Şaşması ve Kan Donduran El Yazısı Not
Irak askeri istihbaratının olayla ilgili kendi içindeki gizli değerlendirmelerinde ise operasyonun planlanma aşamasına dair çarpıcı detaylar göze çarpıyor. Belgeye göre, 9 Haziran günü toplam dört pilot, Barzani ailesine bağlı bir karargâhı bombalamak üzere özel olarak görevlendirildi. İstihbarat belgesinde, hedefin aslen Sîdekan nahiyesinin kuzeyindeki köylerden birinde bulunduğu açıkça ifade ediliyor. Ancak operasyonu gerçekleştiren pilotların saha raporlarına göre, o gün bölgedeki olumsuz hava koşulları nedeniyle asıl hedef tam olarak tespit edilemedi. Bunun üzerine savaş uçaklarının rota değiştirerek sivil yerleşkeye yöneldiği anlaşılıyor. Belgenin en tüyler ürpertici detayı ise sayfanın altındaki el yazısı notta yer alıyor: ‘Verilen görevi tamamladıktan sonra yeniden vurulmalarını uygun görüyoruz’ ifadesi, sivil kampın bilerek ve isteyerek hedef alındığının en net kanıtı olarak kayıtlara geçiyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Irak devletinin resmi kurumları tarafından yıllar sonra arşivlerden çıkarılarak şeffaflıkla paylaşılan bu 1985 tarihli gizli belge, Baas rejiminin sivillere yönelik işlediği savaş suçlarının resmi kayıtlara geçmesi açısından dönüm noktası niteliği taşıyor. Uzmanlar, bu tür tarihi belgelerin açıklanmasının hem bölgesel adalet süreçlerine ışık tutacağını hem de geçmişle yüzleşme mekanizmaları açısından emsal teşkil edeceğini belirtiyor. Resmi süreçlerin ve arşiv incelemelerinin önümüzdeki günlerde daha da derinleştirilmesi bekleniyor.
Kaynak: Evrensel