VARŞOVA — Polonya’da Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) polis ablukasına alınması ve üst düzey yargı mensuplarının görevden uzaklaştırılmasıyla tırmanan derin siyasi kriz, ülkeyi anayasal bir kaosa sürüklerken; Senegal ziyaretini yarıda kesen Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin uçağı İspanya hava sahasından ülkeye geri döndü.
- Polonya Anayasa Mahkemesi binası Başbakan’a bağlı polis güçleri tarafından ablukaya alındı.
- Mahkeme Başkanı Bogdan Święczkowski ve Başkan Yardımcısı Bartłomiej Sochanski görevden uzaklaştırıldı.
- Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki Senegal ziyaretini yarıda keserek acilen Varşova’ya döndü.
- Muhalefetteki PiS liderleri ve AYM üyeleri yaşananları açık bir darbe girişimi olarak nitelendirdi.
Anayasa Mahkemesi’nde Polis Ablukası ve Dijital Ele Geçirme İddiası
Polonya’da başkent Varşova’daki Anayasa Mahkemesi (AYM) binası, sabah saatlerinde Başbakanlık’a bağlı polis güçleri tarafından ablukaya alındı. Bui kritik ve gerilimli gelişmeyle eş zamanlı olarak Anayasa Mahkemesi’nin resmi internet sitesinde dikkat çekici bir duyuru yayımlandı. Yayımlanan duyuruda, Mahkeme Başkanı Bogdan Święczkowski ve Başkan Yardımcısı Bartłomiej Sochanski’nin görevlerinden uzaklaştırıldıkları ilan edildi. Ancak bu kararın ardından AYM üyeleri ve Mahkeme Başkanı Bogdan Święczkowski derhal sosyal medya platformları üzerinden bir açıklama yaparak, AYM’nin internet sitesinin Başbakan’a bağlı güçler tarafından yasa dışı bir şekilde ele geçirildiğini duyurdular. Söz konusu duyurunun ve görevden uzaklaştırma kararının kuruma ait olmadığını, tamamen gasp edildiğini savunan Święczkowski, binanın önüne gelerek polis ablukasını aşmaya çalıştı. Tarihi anlara sahne olan olayda Święczkowski’nin, polisin binanın girişine vurduğu demir zincirleri bizzat kesmeye çalışması kameralara ve tutanaklara yansıdı.
Muhalefet ve Yargı Mensupları Karşı Karşıya: ‘Bu Bir Darbedir’
Polonya basınına ve olay yerinden aktarılan son dakika bilgilerine göre, Anayasa Mahkemesi binası önünde yaşanan gerginlik kısa sürede siyasi bir kriz zirvesine dönüştü. Mahkemenin ablukaya alınması ve yargı başkanlarının hedef alınması üzerine, muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) Genel Başkanı Jaroslaw Kaczynski, eski Başbakan Mateusz Morawiecki ve eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Julia Przylebska’nın da aralarında bulunduğu çok sayıda üst düzey siyasetçi ve parti mensubu olay mahallinde toplandı. Mahkeme binasının etrafını saran polis kordonu ile muhalefet liderleri ve AYM üyeleri karşı karşıya gelirken, yaşananlar ülke kamuoyunda büyük bir şok yarattı. Muhalefet cephesi, Başbakan’ın emriyle gerçekleştirilen bu operasyonu doğrudan bir ‘darbe’ olarak nitelendirdi. Hukuksuzlukla mücadele ettiklerini savunan hükümet kanadı ile anayasal düzenin hiçe sayıldığını belirten muhalefet arasındaki makas, atılan bu adımlarla tarihin en gerilimli noktasına ulaştı.
Cumhurbaşkanı Nawrocki’nin Uçağı Havada U dönüşü Yaptı
Siyasi krizin tüm ülkeyi sarsmaya başladığı dakikalarda en dikkat çekici hamle Cumhurbaşkanlığı kanadından geldi. Resmi bir ziyaret kapsamında Afrika ülkesi Senegal’e gitmek üzere yola çıkan Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, ülkesinden gelen acı Haberler üzerine planını derhal değiştirdi. ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki resmi hesabından bir açıklama yayımlayan Nawrocki, ülkesindeki anayasal krizin ve yaşananların vahametine dikkat çekti. Cumhurbaşkanı Nawrocki, yaptığı paylaşımda, “Böyle bir zamanda Cumhurbaşkanı’nın Polonya’da olması gerekiyor. Senegal’e uçuşumu yarıda kesiyorum. Geri dönüyorum” ifadelerine yer verdi. Bu açıklamanın ardından Nawrocki’yi taşıyan ve Senegal’e gitmek üzere havalanan özel uçak, İspanya hava sahasındayken ani bir manevra ile rota değiştirerek Polonya’ya doğru yönlendirildi. Uçağın Varşova’ya sorunsuz bir şekilde indiği ve Cumhurbaşkanı’nın havalimanından doğrudan abluka altındaki Anayasa Mahkemesi’ne doğru yola çıktığı bildirildi. Gelişmeler, yürütme ile yargı ve cumhurbaşkanlığı arasında açık bir iktidar savaşının fitilini ateşlemiş durumda.
Gelişmeler ve Beklentiler
Polonya’da Başbakan’ın talimatıyla Anayasa Mahkemesi’ne yönelik gerçekleştirilen polis ablukası ve üst düzey yargı yönetiminin tasfiye edilme girişimi, ülkenin yakın siyasi tarih görülmemiş bir anayasal meşruiyet krizini tetiklemiştir. Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin ülkeye döner dönmez doğrudan olay yerine hareket etmesi ve muhalefet liderlerinin süreci bir darbe olarak adlandırması, önümüzdeki günlerde Varşova sokaklarında ve hukuk arenasındaki mücadelenin daha da sertleşeceğini göstermektedir. Başbakan Tusk yönetiminin hukuksuzlukla mücadele adı altında attığı bu adımların ulusal ve uluslararası hukuktaki yansımaları ile tarafların yapacağı resmi açıklamalar, Polonya’nın gelecekteki demokratik istikrarı açısından hayati önem taşımaktadır.
Kaynak: BirGün Manşet