NEVŞEHİR — Göreme Açık Hava Müzesi yakınlarında bir peribacasının ani bir şekilde yıkılması sonucu üç kişi yaşamını yitirirken beş kişi de yaralandı. Yetkililer facianın aşırı yağışlardan kaynaklanan toprak kaymasından ileri geldiğini açıklarken, uzmanlar ve mimarlar 2022 yılında trafiğe açılan Ortahisar-Göreme yolu, otopark genişletme çalışmaları ile yoğun turizm trafiğinin de acilen araştırılması gerektiğini vurguladı.
- Göreme Açık Hava Müzesi yakınlarındaki peribacası çökmesinde 3 kişi hayatını kaybetti, 5 kişi yaralandı.
- Resmi makamlar felaketin aşırı yağıştan kaynaklanan toprak kaymasından doğduğunu bildirdi.
- Mimar Aslı Özbay ve bölge rehberleri, 2022’de yapılan Ortahisar-Göreme yolu ile ağır iş makineli otopark çalışmalarına dikkat çekti.
- Uzmanlar, ağır tonajlı araçların ve hafriyat işlemlerinin yarattığı titreşimlerin tüf kütlelerini sarstığını ifade etti.
Göreme’deki Trajik Çöküşün Ardından Gelen İlk Açıklamalar ve Çelişkiler
Türkiye’nin ve dünyanın en önemli turizm merkezlerinden biri olan Kapadokya, adeta şok etkisi yaratan büyük bir felaketle sarsıldı. Kapadokya Göreme Açık Hava Müzesi yakınlarında bulunan eşsiz peribacalarından bir tanesi önceki gün henüz bilinemeyen ancak teknik tartışmaları beraberinde getiren bir nedenle yıkıldı. Meydana gelen bu acı olayda üç vatandaşımız yaşamını yitirirken, beş kişi de çeşitli yerlerinden yaralanarak hastaneye kaldırıldı. Olayın ardından ilk resmi açıklamalar hızla gelirken, yetkililer felaketin “Aşırı yağıştan kaynaklanan toprak kayması sonucu…” meydana geldiğini duyurdu. Ancak bölgenin tarihi dokusunu ve jeolojik hassasiyetini yakından bilen uzman isimler, olayın sadece meteorolojik şartlara bağlanamayacak kadar karmaşık olduğunu savunuyor.
Uzmanlardan Çarpıcı Uyarı: İnsan Eliyle Yapılan Müdahaleler Gözardı Edilemez
Uzun yıllardır Kapadokya’da koruma odaklı tasarım ve uygulama faaliyetleri sürdürmekte olan Mimar Aslı Özbay ile adını açıklayamadığımız bölgenin kıdemli uzman rehberi, peribacasının yıkılmasının asıl nedenlerinin kesinlikle sadece yağış olmadığının altını çizdi. Özbay ve uzman rehber; Göreme ile Ortahisar beldelerini birbirine bağlayan, o dönemde de çevrede ciddi tartışmalara yol açan 2.2 kilometrelik çift yönlü yolun yapıldığı döneme, otopark alanının yine ağır araçlar kullanılarak genişletilmesine ve bölgedeki kontrolsüz kitle turizmine dikkat çekti. Mimar Aslı Özbay, yaptığı kapsamlı değerlendirmede şu kritik ifadeleri kullandı: ‘Kapadokya’daki kaya oluşumlarının milyonlarca yıldır doğal aşınma ve erozyona uğradığı bilinen bir gerçek. Ancak son yaşanan kaya çökmesini yalnızca doğal süreçlerle açıklamak, bölgedeki yoğun insan müdahalelerini görmezden gelmek anlamına gelir.’
2022 Yapımı Ortahisar-Göreme Yolu ve Ağır Hafriyat Çalışmaları Sorgulanıyor
Mimar Aslı Özbay, özellikle iki ana müdahalenin bu trajik çöküşü tetiklemiş olabileceğini düşündüğünü belirterek süreci şu sözlerle detaylandırdı: ‘ Bunlardan ilki, 2022 yılında açılan Ortahisar–Göreme yolu. Yaklaşık yedi ay gibi kısa bir sürede, ağır iş makineleriyle 133 bin ton kazı ve 37 bin ton dolgu yapıldığı söylenerek tamamlanan bu yolun, çevresindeki hassas kaya oluşumları üzerindeki etkileri yeterince sorgulanmadı. Aylarca, ağır tonajlı araçlarla süren kazı, hafriyat taşıma ve sıkıştırma işlemlerinin yarattığı titreşimlerin, zaten doğal çatlaklar barındıran ve yüzyıllardır oyularak kullanılan tüf kütlelerinin duraylılığını etkilemiş olması kuvvetle muhtemeldir.’ Özbay ayrıca, ikinci tetikleyici müdahalenin ise yolun Göreme tarafında sona erdiği noktada, çöken kaya kütlesinin hemen önündeki otopark alanının yine ağır araçlar kullanılarak genişletilmesi olduğunu ifade ederek yetkilileri acil ve kapsamlı bilimsel incelemeye davet etti.
Gelişmeler ve Beklentiler
Kapadokya’da üç kişinin hayatına mal olan bu acı olay, UNESCO Dünya Mirası listesindeki bölgede turizm yatırımları ile koruma dengesinin yeniden masaya yatırılması zorunluluğunu doğurdu. Uzmanların ve mimarların yaptığı bu uyarıların ardından, resmi makamların ve ilgili bakanlıkların bölgedeki jeolojik yapıyı korumaya yönelik yeni tedbirler alması ve devam eden projeleri bağımsız kurullarca yeniden incelemesi bekleniyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika