ANKARA — Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) ekim ayı raporu, mutfaktaki yangının boyutlarını gözler önüne sererken; üretici ile market arasındaki fiyat uçurumunun yüzde 999,2 ile tarihin en yüksek seviyelerine ulaştığını ortaya koydu. Artan mazot, gübre ve ilaç maliyetleri altında ezilen çiftçinin emeği heba olurken, fatura ağır bir şekilde yurttaşa kesiliyor.
- Üretici ile market arasındaki fiyat farkı yüzde 999,2 ile en fazla limonda görüldü.
- Mazot fiyatı son bir yılda yüzde 73,4, gübre fiyatları ise yüzde 18,3 ile yüzde 67,7 arasında artt.
- Ekim ayında hem üreticide hem de markette fiyatı en fazla artan ürün domates oldu.
Tarımsal Girdi Maliyetleri Üreticiyi Ezmeye Devam Ediyor
Ekonomi servisimizin ve TZOB verilerinin derlediği bilgilere göre, mutfaktaki yangın her geçen gün büyürken çiftçinin alın teri ile yurttaşın markette ödediği rakamlar arasındaki makas tarihin en geniş seviyelerine ulaştı. Artan mazot, gübre ve ilaç maliyetleri altında ezilen üretici ürününü ucuza satmak zorunda kalırken, aradaki fahiş fark fatura olarak yurttaşa kesiliyor. Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) ekim ayı raporuna göre, üretici ile market arasındaki fiyat farkı rekor kırarak yüzde 999,2 ile en fazla limonda görüldü. Üreticide 3,90 lira olan limon markette 42,87 liraya satılırken, bu durum tarım sektöründeki yapısal sorunları bir kez daha gözler önüne serdi. Öte yandan tarımsal üretim için hayati önem taşıyan mazot fiyatı son bir yılda yüzde 73,4 oranında artış kaydederken, gübre fiyatları ise ürün çeşidine ve kalitesine bağlı olarak yüzde 18,3 ile yüzde 67,7 arasında değişen oranlarda zamlandı. Ekim ayında fiyatı hem üreticide hem de markette en fazla artan ürün ise domates oldu.
TZOB Verileriyle Fiyat Uçurumu: Kuru İncir, Havuç ve Fındıkta Devasa Farklar
TZOB, ekim ayına ilişkin üretici-market fiyat farkları ile tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri kamuoyuyla paylaşırken, tablonun vehameti rakamlarla tescillendi. Rapora göre, üretici ile market arasındaki fiyat farkı rekor sahibi limonu takip eden diğer ürünlerde de çarpıcı boyutlara ulaştı. Limondaki yüzde 999,2’lik fiyat farkını, yüzde 333,6 ile kuru incir, yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma ve yüzde 232,8 ile fındık izledi. Üreticide 135 lira olan kuru incir market raflarında 585 lira 41 kuruşa alıcı bulurken, tarlada 12 lira 50 kuruş olan havuç markette 47 lira 84 kuruşa yükseldi. Benzer şekilde, üreticide 21 lira 66 kuruş olan elma markette 72 lira 17 kuruşa satılırken, stratejik ürünlerden olan ve üreticide 350 lira değer biçilen fındık ise market tezgâhlarında bin 164 lira 77 kuruş gibi astronomik rakamlara ulaştı. Ekim ayında market genelinde incelenen 36 ürünün 25’inde yukarı yönlü fiyat artışı yaşanırken, yalnızca 11’inde fiyat düşüşü görüldü. Markette fiyatı en fazla artan ürünün yüzde 62,9 oranındaki artışla dikkat çektiği bu süreç, tedarik zincirindeki denetimsizlikleri ve aracı karlarını bir kez daha tartışmaya açtı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Tarım sektöründeki bu derin kriz, üreticinin tarladan uzaklaşma riskini artırırken, tüketicinin de gıdaya erişimini her geçen gün zorlaştırıyor. Uzmanlar, girdi maliyetlerindeki artışın durdurulamaması ve denetim mekanizmalarının etkin bir şekilde işletilmemesi durumunda, tarladan tezgâha uzanan bu pahalılık zincirinin önümüzdeki aylarda daha da katlanarak büyüyeceği uyarısında bulunuyor.
Kaynak: BirGün Manşet