TEHRAN — İranlı yönetmen ve senarist Cafer Penahi, Tahran Devrim Mahkemesi’nin 26. Şubesi tarafından görülen yeni bir davada 5 yıl 1 ay hapis cezasına çarptırıldı; mahkeme aynı zamanda mal varlığına el konulması, iki yıl boyunca sanal medyadan men edilmesi ve yurt dışına çıkışının yasaklanması kararlarını da verdi.
- Penahi’ye 5 yıl 1 ay hapis cezası ve tüm taşınır‑taşınmaz mal varlığına el konulması hükmedildi.
- Mahkeme, yönetmenin iki yıl boyunca sanal medya kullanımına ve yurt dışına çıkışına yasak getirdi.
- Avukatı Mostafa Nili, kararın Penahi’nin yokluğunda verildiğini ve dava dosyasında hâlâ yurt dışı ikametinin gösterildiğini belirtti.
Mahkemenin Kararı ve Yaptırımlar
İranlı yönetmen Cafer Penahi, yeni bir davada 5 yıl 1 ay hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme ayrıca Penahi’nin mal varlığına el konulmasına, sanal medya kullanımına ve yurt dışına çıkışına 2 yıl yasak getirilmesine hükmetti. Bu karar, İran’ın sanat ve ifade özgürlüğü üzerindeki sıkı denetim politikasının bir yansıması olarak yorumlanıyor. İranlı yönetmen ve senarist Cafer Penahi, Tahran Devrim Mahkemesi’nin 26. Şubesi tarafından görülen davada 5 yıl 1 ay hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme, Penahi’nin taşınır ve taşınmaz tüm mal varlığına el konulmasına, 2 yıl sanal medya faaliyetlerinden men edilmesine ve yurt dışına çıkışının yasaklanmasına karar verdi. Yargı kararının detayları, İran’ın kültür politikalarının son yıllarda artan sertliğini ortaya koyuyor; özellikle rejime muhalif içerik üreten sanatçılara yönelik yaptırımlar, uluslararası insan hakları örgütleri tarafından eleştiriliyor. Penahi’nin mal varlığına el konulması, banka hesaplarının dondurulması ve dijital platformlardan men edilmesi, sadece bireysel bir sanatçıyı değil, benzer profildeki diğer yaratıcıları da caydırma amacı taşıyor.
Avukatın Açıklamaları ve Hukuki Süreç
HRANA’nın Emtedad’a dayandırdığı habere göre, Penahi’nin avukatı Mostafa Nili, kararın müvekkilinin yokluğunda verildiğini açıkladı. Nili, Penahi’nin banka hesaplarının dondurulmasının ardından karardan haberdar olduğunu belirtti. Avukat Nili, müvekkilinin 30 Mart 2026’da İran’a dönmesine rağmen dava dosyasında ülke dışında olduğunun belirtildiğini ve duruşma tarihinin kendisine bildirilmediğini söyledi. Penahi hakkında 20 Mayıs 2026’da yakalama kararı çıkarıldığını da aktaran Nili, yönetmenin şu anda üç ayrı hukuki dosyasının bulunduğunu ifade etti. Avukatın bu açıklamaları, yargı sürecinin şeffaflık eksikliği ve savunma hakkının ihlali iddialarını gündeme getiriyor. Nili’nin vurguladığı gibi, Penahi’nin duruşma tarihinin avukata bildirilmemesi, İran’da yargılamaların çoğu zaman önceden haber vermeden yürütülmesiyle tutarlı bir örnek teşkil ediyor. Ayrıca, 20 Mayıs 2026 tarihli yakalama kararı, Penahi’nin serbest dolaşımının kısıtlanması ve uluslararası baskıların artması riskini doğuruyor.
Penahi’nin Önceki Davaları ve Siyasi Bağlam
Penahi, daha önce “rejime karşı propaganda” suçlamasıyla ayrı bir davada 1 yıl hapis cezasına çarptırılmış, 2 yıl yurt dışına çıkış ve siyasi ve toplumsal örgütlere üyelik yasağı almıştı. Yönetmenin yeniden yargılanma talebi Haziran 2026’da reddedilmişti. Bu önceki ceza, İran’da sanatçılara yönelik baskının bir önceki aşamasını temsil ederken, yeni kararın daha ağır ceza ve ek kısıtlamalar içermesi, rejimin muhalif sesleri susturma stratejisinin giderek sertleştiğini gösteriyor. Penahi’nin “rejime karşı propaganda” suçlaması, İran’ın 1979 Devrimi sonrası kurduğu ideolojik denetim mekanizmalarının bir parçası olarak, sanat eserlerinin politik içerik taşıması durumunda uygulanıyor. Yeniden yargılanma talebinin reddedilmesi, mahkemenin kararını kesinleştirerek, Penahi’nin hukuki mücadelesine bir son nokta koydu. Uzmanlar, bu durumun İran’da kültürel üretimin uluslararası alanda izole edilmesine ve iç politikada daha katı bir sansür ortamının oluşmasına yol açabileceğini belirtiyor.
Kaynak: ANF Türkçe