İSTANBUL — Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) üyesi Avukat Ömer Taş, İdare ve Gözlem Kurulları’nın (İGK) siyasi tutsaklar açısından bir cezalandırma aracına dönüştüğünü belirterek, tahliye ertelemelerine ve infaz yakma kararlarına derhal son verilmesi, kurulların tamamen kaldırılması ve iktidarın bu konuda acil adım atması gerektiğini vurguladı.
- Aralık 2020’den Haziran 2026’ya kadar geçen süreçte en az 600 tutsağın tahliyesi engellendi.
- Sadece son üç ay içerisinde 90 tutsağın tahliyesi İdare ve Gözlem Kurulları tarafından ertelendi.
- Kurullarda siyasi tutsaklara yönelik sistematik pişmanlık dayatması yapıldığı ve kabul etmeyenlerin infazının yakıldığı bildirildi.
- Adli tutuklular koşullu salıverilmeden yararlanırken, uygulamaların neredeyse tamamen siyasi dosyalarda devreye sokulduğu ifade edildi.
Türkiye Cezaevlerinde Derinleşen Hak İhlalleri ve Tahliye Engelleri
Türkiye cezaevlerinde özellikle siyasi tutsaklara yönelik hak ihlalleri, tecrit uygulamaları ve tahliye ertelemeleri hız kesmeden devam ediyor. Özgürlükçü Hukukçular Derneğinin (ÖHD) güncel saha verilerine göre, son üç ay gibi kısa bir süre içerisinde 90 tutsağın tahliyesi İdare ve Gözlem Kurulları tarafından gerekçesiz şekilde ertelendi. Aralık 2020’de yürürlüğe giren ve tartışmalı bir şekilde kurulan İdare ve Gözlem Kurulları (İGK), özellikle siyasi tutsaklar hakkında verdikleri hak ihlali niteliğindeki kararlarla gündemdeki yerini koruyor. Hasta tutsakların acil tahliyelerinin engellenmesi ve yasal ceza infaz sürelerini tamamlayan siyasi tutsakların özgürlüklerinin gasp edilmesi, hukuk örgütlerinin ve kamuoyunun kurullara yönelik tepkilerini her geçen gün artırıyor. Siyasi tutsaklara yönelik yürütülen değerlendirme görüşmelerinde her defasında pişmanlık dayatmasının gündeme getirildiği, bu haksız dayatmayı kabul etmeyen tutsakların ise tahliyelerinin çeşitli soyut gerekçelerle sürekli olarak ertelendiği raporlara yansıyor. Resmi verilere ve kamuoyuna yansıyan açıklamalara göre, Aralık 2020’den Haziran 2026’ya kadar geçen süre zarfında en az 600 tutsağın yasal tahliyesi engellenmiş durumda.
Avukat Ömer Taş’tan İdare ve Gözlem Kurulları’nın İşleyişine Sert Eleştiri
Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) üyesi Avukat Ömer Taş, cezaevlerindeki hukuksuzlukların odağında yer alan İdare ve Gözlem Kurullarının işleyişini ajansımıza değerlendirdi. Kurulların özellikle siyasi tutsaklara ilişkin hukuk dışı kararlarla anıldığını belirten Taş, konuya dair şu çarpıcı değerlendirmelerde bulundu: ‘İdare ve Gözlem Kurulu, 2020’den itibaren faaliyet yürüten ve heyet şeklinde çalışan bir kuruldur. Bu kurulların görevi, genellikle tahliyesi ve koşullu salıverilmesi yaklaşan kişilerin tahliye olup olmayacağını denetlemek üzerinedir; görev alanı budur. Genel olarak İdare ve Gözlem Kurulu, daha çok siyasi dosyalarda, siyasi tutsakların olduğu dosyalarda gündem oluyor. Çünkü adli dosyalardan ceza alan kişilerin genellikle tahliyesi ertelenmiyor; koşullu salıverilme zamanı geldiği takdirde tahliyesi sağlanıyor. Ancak siyasi tutsaklar yönünden İdare ve Gözlem Kurulları birer cezalandırma mekanizması gibi çalıştırılmaktadır.’
Gelişmeler ve Beklentiler
Hukuk örgütleri ve insan hakları savunucuları, cezaevlerindeki tahliye ertelemelerinin ve infaz yakma uygulamalarının anayasal hak ihlali teşkil ettiğine dikkat çekiyor. Siyasi tutsakların temel haklarına erişimini engelleyen bu kurulların tamamen lağvedilmesi ve iktidarın bu kritik alanda acil, hak temelli bir yasal adım atması gerektiği çağrısı kararlılıkla yineleniyor.
Kaynak: ANF Türkçe