BELGRAD — Sırbistan’da merakla beklenen erken parlamento seçiminde oy verme işlemi resmen sona erdi ve gözler resmi sonuçlara çevrilirken, bağımsız gözlemciler yüksek katılım oranı ile birlikte çok sayıda baskı ve seçim usulsüzlüğü iddiasını rapor etti.
- Bağımsız gözlem kuruluşu CRTA, saat 17.00 itibarıyla katılım oranını yüzde 64,9 olarak açıkladı.
- Gözlemlenen yaklaşık 500 sandığın neredeyse üçte birinde seçmene baskı ve oy gizliliğinin ihlal edildiği bildirildi.
- Seçim, Novi Sad’daki tren istasyonu faciasının ardından başlayan yaklaşık iki yıllık öğrenci protestolarının gölgesinde gerçekleştirildi.
- Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić ve SNS Partisi, kendilerine yöneltilen baskı ve yolsuzluk suçlamalarını kesin bir dille reddetti.
Sırbistan Erken Parlamento Seçiminde Ne Oldu?
Sırbistan genelinde kritik öneme sahip erken parlamento seçiminde sandıkların kapanmasının ardından ilk sonuç işaretleri gece saatlerinde beklenirken, seçim yarışının son yılların en yüksek katılımı ve çok sayıda usulsüzlük şikayetiyle geçtiği resmi raporlara yansıdı. Sırbistan’da sandıkların kapanmasıyla birlikte başlayan süreç, ülkenin siyasi geleceği açısından dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Bu kritik seçim, Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in partisi SNS ile öğrencilerin desteklediği muhalefet listesi arasında kıyasıya bir rekabete sahne oldu. İktidarın siyasi yönünü koruyup koruyamayacağını belirleyecek olan bu seçim, aynı zamanda uzun süredir devam eden toplumsal gerilimlerin bir özeti niteliği taşıyor. Bağımsız gözlem kuruluşu CRTA, seçim gününün oldukça hareketli geçtiğini belirterek saat 17.00 itibarıyla katılım oranını yüzde 64,9 gibi dikkat çekici bir seviyede açıkladı. CRTA, bu oranın 1992’de Yugoslavya’nın dağılmasından bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye işaret ettiğini vurguladı.
Seçim Usulsüzlükleri ve Gözlemci Raporları Neleri Kapsıyor?
Yüksek katılım oranının yanı sıra seçim süreci boyunca bildirilen usulsüzlük iddiaları kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. CRTA tarafından paylaşılan verilere göre, gözlemlenen yaklaşık 500 sandığın neredeyse üçte birinde seçmenler ya da sandık görevlilerine yönelik baskı yapıldığı kaydedildi. Ayrıca bu sandıklarda oy gizliliğini korumada ciddi sorunlar yaşandığı da tespit edildi. Benzer şekilde bir diğer bağımsız kuruluş olan CeSID ile birlikte CRTA, fotoğraflı oy pusulası, toplu oy kullanma girişimleri ve kimlik kontrollerinde yaşanan güçlükler gibi olası usulsüzlüklere ilişkin çok sayıda bildirim aldıklarını duyurdu. Uluslararası basın kuruluşlarından Tagesschau’nun aktardığı bilgilere göre, başkent Belgrad’da görev yapan bir gözlemci, kendi sandığında seçmenlerin oy pusulalarını fotoğrafladığına dair gelen şikâyetler üzerine polisin çağrıldığını ancak güvenlik güçlerinin müdahalesinin oldukça sınırlı kaldığını ifade etti. CRTA, öğleye kadar her dört sandıktan birinde benzer fotoğraflama vakalarının bildirildiğini aktararak durumun yaygınlığına dikkat çekti. Öte yandan, Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić ve iktidardaki SNS partisi, muhalefet ve gözlemciler tarafından kendilerine yöneltilen baskı, usulsüzlük ve yolsuzluk suçlamalarının tamamını reddetti.
Seçimler Neden Şimdi Yapıldı ve Arka Planında Ne Var?
Sırbistan’da gerçekleştirilen bu erken parlamento seçimi, ülkenin yakın siyasi tarihinde derin izler bırakan olayların hemen ardından gündeme geldi. Ülkeyi sarsan bu kritik süreç, Novi Sad’daki tren istasyonu çatısının çökmesiyle başlayan trajik olaylarla tetiklendi. Bu facia, halkın hükümetten ve devlet kurumlarından hesap verebilirlik talep etmesine yol açtı. Yaşanan büyük üzüntü ve öfke, kısa süre içinde yaklaşık iki yıldır aralıksız devam eden ve öğrenciler tarafından öncülük edilen geniş çaplı protesto hareketlerine dönüştü. İktidarın ihmalkarlıkla suçlandığı bu süreçte, öğrenci hareketleri toplumsal muhalefetin en dinamik unsuru haline geldi. Mevcut hükümet ile kurumların hesap verebilirliğini sorgulayan bu kitlesel dalga, sandık başına gidilirken seçmenlerin tercihlerini doğrudan etkileyen en temel etkenlerden biri olarak öne çıktı. İktidar partisi SNS, bu toplumsal tansiyonu düşürmek ve meşruiyetini tazelemek amacıyla erken seçim kararını hayata geçirirken, muhalefet cephesi ve öğrenci destekli listeler bu seçimi bir rejim ve yönetim anlayışı oylaması olarak nitelendirdi.
Gelişmeler ve Beklentiler
Seçimlerin ardından tüm gözler Yüksek Seçim Kurulu’nun yapacağı resmi sonuç açıklamalarına çevrilmiş durumda. Gözlemci kuruluşların rapor ettiği usulsüzlük iddialarının nihai sonuçlara ve kurulun kararlarına nasıl yansıyacağı merakla beklenirken, Sırbistan’ın önümüzdeki dönemde hem iç politikada derinleşen kutuplaşmalarla hem de artan hesap verebilirlik talepleriyle nasıl başa çıkacağı ülkenin geleceğini şekillendirecektir.
Kaynak: ANF Türkçe