İSTANBUL — Bağımsız İletişim Ağı (BİA) Medya Gözlem Raporu’nun Temmuz-Eylül 2026 dönemi verilerine göre, Türkiye’de gazetecilere yönelik baskı ve sansür uygulamaları tırmanışa geçti. Üç aylık zaman zarfında 7 gazeteci tutuklanırken, en az 52 çevrimiçi habere ve çok sayıda medya kuruluşunun sosyal medya hesaplarına erişim engeli getirildi. Açık Radyo ve TELE1’in ardından T24’ün de kapatılması medya sektöründeki krizin derinleştiğini gözler önüne serdi.
- Temmuz-Eylül 2026 döneminde toplam 7 gazeteci tutuklandı, 2 gazeteci hapis cezasına çarptırıldı.
- En az 52 çevrimiçi habere ve 16 gazeteci ile 8 medya kuruluşunun X hesabına erişim engeli getirildi.
- Açık Radyo ve TELE1’in ardından T24 internet sitesi de ‘LGBT propagandası’ iddiasıyla kapatıldı.
- Ekim 2022’de yürürlüğe giren TCK 217/A maddesi (‘yanıltıcı bilgiyi alenen yayma’) gazeteciler üzerindeki yargı baskısının temel aracı olmayı sürdürüyor.
BİA Medya Gözlem Raporu’na Göre Basın Özgürlüğünde Son Durum Nedir?
Bağımsız İletişim Ağı (BİA) tarafından yayımlanan Temmuz-Eylül 2026 dönemi Medya Gözlem Raporu, Türkiye’deki basın ve ifade özgürlüğünün karşı karşıya olduğu ciddi tehditleri gözler önüne serdi. Rapora göre, son üç ay içinde yedi gazeteci tutuklanarak cezaevine gönderildi. Gazeteciler yoğun bir şekilde soruşturma ve hapis cezalarıyla karşı karşıya bırakılırken, dijital mecralardaki sansür dalgası da hız kesmeden devam etti. Belirtilen dönemde en az 52 çevrimiçi habere erişim engeli getirildiği kaydedilirken, bu durumun yanı sıra 16 gazeteci ile sekiz medya kuruluşunun X (eski adıyla Twitter) hesaplarına da erişim engeli uygulandı. Raporda, fon vurgununun ardından hem bu vurgunu hem de piyasadaki usulsüzlükleri haberleştiren ve yorumlayan gazeteciler ile medya kuruluşlarının özel olarak hedef alındığına ve erişim engelleriyle karşı karşıya kaldığına dikkat çekildi.
Hangi Gazeteciler ve Medya Kuruluşları Sansürden Etkilendi?
BİA raporunda yer alan detaylara göre, basına yönelik engellemeler geniş bir yelpazeyi kapsadı. BirGün Muhabirleri Meral Danyıldız ile Sarya Toprak, ayrıca Esra Tokat, Ersin Eroğlu, Hilmi Hacaloğlu, Canan Kaya, Razi Canikligil, Uğur Gürses, Naz Yavuzarslan, Dinçer Gökçe ve Alptekin Dursunoğlu’nun da aralarında bulunduğu pek çok gazetecinin X hesapları engellendi. Kurumsal düzeyde ise bianet, Kısa Dalga ve Bizim TV için erişim engeli kararları getirildi. Bununla birlikte, raporda son üç ayda beş gazetecinin (Şirin Payzın, Alican Uludağ, İrfan Değirmenci, Nasuhi Bektaş, Fırat Fıstık) ve dört medya kuruluşunun (soL Haber, Özgürüz, Mezopotamya Haber, Sendika.org) X hesabı ile en az 52 çevrimiçi habere erişim engeli getirildiği bilgisi paylaşıldı. Öte yandan, Açık Radyo ve TELE1’in ardından T24 haber sitesinin de ‘LGBT propagandası’ iddiasıyla kapatılması, medya dünyasında şok etkisi yarattı.
TCK 217/A Maddesi Gazetecilik Faaliyetlerini Nasıl Tehdit Ediyor?
Ekim 2022’de yürürlüğe giren ve kamuoyunda ‘sansür yasası’ olarak bilinen Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 217/A maddesi, gazetecilere yönelik soruşturma, kovuşturma ve tutuklamalarda temel dayanak olarak kullanılmaya devam ediyor. BİA raporuna göre, son üç ayda bu yasal düzenleme çerçevesinde en az iki gazeteci hapis cezasına çarptırılırken, iki gazeteci ise beraat etti. ‘Yanıltıcı bilgiyi alenen yayma’ suçlamasıyla yargılanan BirGün yazarı Timur Soykan ve BirGün muhabiri Sarya Toprak beraat ederken, gazeteci Neşe İdil sosyal medya paylaşımı nedeniyle 2 ay 24 gün hapis cezası aldı. Kocaeli’de kaçak olduğu öne sürülen bir yapıyı haberleştirmek isteyen gazeteci Cihat Polat’a ise 10 ay ertelenmiş hapis cezası verildi. Hukukçular ve medya örgütleri, TCK 217/A maddesinin muğlak ifadeler barındırdığını ve gazeteciler üzerinde caydırıcı bir otosansür mekanizması yarattığını vurgulamaktadır.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonuç olarak; BİA Medya Gözlem Raporu’nun ortaya koyduğu tablo, Türkiye’de gazetecilik mesleğinin ve haber alma hakkının sistemik baskılarla karşı karşıya olduğunu bir kez daha kanıtladı. TCK 217/A maddesinin uygulamadaki yeri, internet sitelerinin kapatılması kararları ve sosyal medya hesaplarına getirilen erişim engelleri, sonraki süreçte basın özgürlüğü savunucularının ulusal ve uluslararası platformlarda hak arama mücadelesini daha da büyüteceğini gösteriyor. Resmi makamların ve yargı organlarının bu kararları karşısında, bağımsız medyanın ayakta kalma mücadelesi önümüzdeki dönemin en kritik gündem maddelerinden biri olmaya devam edecektir.
Kaynak: Evrensel