ANKARA — Türkiye’de merkezi bütçenin harcama kalemleri içindeki en tartışmalı alanlardan biri olan müşavirlik ve müteahhitlik ödemeleri, 2026 yılının ilk dokuz ayında rekor seviyelere ulaştı. İktidarın özel sektöre yaptırdığı dev projeleri kapsayan ve kamuoyunda ‘bütçenin karadeliği’ ile ‘kaynak transferinin kestirme yolu’ olarak nitelendirilen harcamalar toplamda 577,6 milyar TL’yi bulurken, veriler ekonomi kulislerinde geniş yankı uyandırdı.
- Ocak-Eylül 2026 döneminde kamunun müteahhitlik gideri rekor kırarak 530,4 milyar TL’ye ulaştı.
- Müşavir firma ve kişilere yapılan ödemeler dokuz ayda 47,2 milyar TL’yi (kesin veriyle 47 milyar 225 milyon 26 bin TL) buldu.
- Sayıştay denetçileri, devletin kendi imkânları ile yapılabilir durumda olan projeler için dışarıdan hizmet satın alındığını raporladı.
- Müşavirlik ödemelerinin 16,3 milyar TL’si ‘Proje giderleri’ başlığında sınıflandırıldı.
Ocak-Eylül 2026 Döneminde Dev Harcama: Müteahhitlik Gideri 530,4 Milyar TL
Türkiye’nin merkezi bütçe verileri, kamu harcamalarındaki devasa boyutu gözler önüne sermeye devam ediyor. Muhalefetin ‘Kaynak transferinin kestirme yolu’ olarak sert bir şekilde nitelendirdiği kamunun Ocak-Eylül 2026 dönemi müteahhitlik giderinin tam 530,4 milyar TL olduğu resmi kayıtlarla belirlendi. AKP hükümetleri döneminde hayata geçirilen çok sayıda kamu projesi, geçmişten bu yana ‘Müteahhitlere rant aktarma aracına dönüştürüldüğü’ iddialarıyla sık sık muhalefetin ve kamuoyunun tepkisini çekmişti. Dev kamu ihalelerinin büyük bölümünün kamuoyunda ‘İktidara yakın’ olarak nitelendirilen şirketlere verilmesi, siyaset sahnesindeki tartışmaları da her geçen gün alevlendirdi. Türkiye’de 2002-2026 yılları arasında havaalanlarından devasa köprülere, modern otoyollardan tam donanımlı hastanelere kadar hayata geçirilen sayısız büyük projenin altından hep iktidara yakın müteahhitlerin çıkması dikkatlerden kaçmadı. Öte yandan müteahhitlere ihale edilen bazı kritik kamu projeleri, Sayıştay denetçilerinin hazırladığı resmi raporlara da takıldı. Sayıştay denetçileri yaptıkları incelemelerde, ‘Devletin kendi imkânları ile yapılabilir durumda olan’ bazı projeler için dahi dışarıdan hizmet satın alındığını resmi olarak kaydetti.
Müşavirlik Ödemelerinde Tam Gaz Devam: 9 Ayda 47,2 Milyar TL’ye Dayandı
Merkezi bütçe giderlerinin detayları ve Sayıştay denetçilerinin çarpıcı tespitleri, kamudaki harcama furyasının hız kesmeden devam ettiğini kanıtladı. Bütçe verileri, kamunun müşavir firma ve kişilere yaptığı ödemelerin dokuz aylık bilançoda 50 milyar TL’ye dayandığını net bir şekilde gözler önüne serdi. Resmi verilere göre, 2026 yılının Ocak-Eylül döneminde bütçenin ‘Müşavir Firma ve Kişilere Ödemeler’ kaleminde toplam 47 milyar 225 milyon 26 bin TL’lik devasa bir gidere imza atıldı. Kamu projeleri kapsamında özel sektöre ödenen ve toplumun geniş kesimleri ile muhalefet tarafından ‘Bütçenin kara deliği’ olarak tanımlanan bu kalemin alt detayları da kamuoyuyla paylaşıldı. Merkezi bütçeden gerçekleştirilen harcamaların detaylarına göre, toplam 47,2 milyar TL’lik müşavir firma ve kişilere ödemeler harcamasının 16,3 milyar TL’lik kısmı doğrudan ‘Proje giderleri’ başlığı altında sınıflandırıldı. Müşavir firma ve kişilere yapılan toplam ödemenin diğer alt kalemlere göre dağılımı da resmi tablolarda yerini aldı; buna göre müşavirlik giderleri 11 milyar 20 milyon TL olarak kayıtlara geçerken, kontrol giderleri kalemi ise 163 milyon TL seviyesinde gerçekleşti.
Gelişmeler ve Beklentiler
Türkiye ekonomisinin omurgasını oluşturan merkezi bütçeden özel sektöre, müşavirlere ve müteahhitlere aktarılan yüz milyarlarca liralık kaynak, önümüzdeki dönemin en sıcak ekonomi ve siyaset gündemi olmaya devam edeceğe benziyor. Sayıştay raporlarına yansıyan uyarılar ve artarak devam eden bu devasa harcama kalemleri, kamuda tasarruf tedbirleri ve kaynak verimliliği tartışmalarını yeniden alevlendirirken, muhalefetin konuyu Meclis gündemine taşıması ve resmi süreçlerin nasıl şekilleneceği yakından takip ediliyor.
Kaynak: BirGün Manşet