Limonun fiyatı 10 katına çıktı: Yüzde 999’luk dev fiyat uçurumu!

ANKARA — Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) ekim ayı raporu, üretici ile market arasındaki devasa fiyat uçurumunu ve tarımsal girdi maliyetlerindeki fahiş artışları gözler önüne serdi. Rapora göre limon yüzde 999,2 ile fiyat farkının en yüksek olduğu ürün olarak kayıtlara geçerken, üreticide 3,90 lira olan limon markette 42,87 liraya satıldı. Tarımsal üreticiler ve tüketiciler ekonomik baskı altında zor günler geçiriyor.

TZOB Ekim Ayı Raporu Yayınlandı: Üretici ve Market Arasındaki Uçurum Büyüyor

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), ekim ayına ilişkin üretici-market fiyat farkları ile tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan çarpıcı verilere göre, üretici ile market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 999,2 oranla limonda görüldü. Vatandaşların pazar ve market raflarında karşılaştığı rakamlar ile tarladaki gerçek fiyatlar arasındaki uçurum derinleşirken, üreticide 3 lira 90 kuruş olan limonun markette 42 lira 87 kuruşa satılması ekonomik tablonun vahametini gözler önüne serdi. Limondaki bu rekor fiyat farkını yüzde 333,6 ile kuru incir, yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma ve yüzde 232,8 ile fındık takip etti. Ekonomik veriler, tarladan rafa uzanan süreçte aracı maliyetlerinin ve lojistik giderlerinin son tüketiciye yansıyan faturayı katbekat artırdığını net bir şekilde kanıtladı.

Ürün Bazında Fiyat Değişimleri: Kuru İncirden Fındığa Dev Artışlar

TZOB verilerinin detaylarında, temel tarım ürünlerinde yaşanan astronomik rakamlar dikkat çekti. Rapora göre, üreticide 135 lira olan kuru incir markette 585 lira 41 kuruşa alıcı bulurken, 12 lira 50 kuruş olan havuç 47 lira 84 kuruşa, 21 lira 66 kuruş olan elma 72 lira 17 kuruşa ve 350 lira olan fındık ise bin 164 lira 77 kuruş gibi astronomik rakamlara satıldı. Ekim ayı genelinde market raflarında incelenen 36 ürünün 25’inde fiyat artışı yaşanırken, yalnızca 11 üründe fiyat düşüşü görüldü. Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 62,9 ile domates oldu. Domatesi sırasıyla yüzde 35,2 ile sivri biber, yüzde 34,1 ile mısırözü yağı, yüzde 32 ile salatalık ve yüzde 27,9 ile yeşil soğan takip etti. İlginç bir şekilde, yıllık bazda en yüksek farkı yaratan limon, ekim ayı içinde markette yüzde 16,5 oranında fiyat düşüşü yaşayan tek ürün oldu. Öte yandan, üreticideki fiyat hareketliliğinde ise 28 ürünün 15’inde artış, 9’unda ise düşüş kaydedildi.

Tarımsal Girdi Maliyetleri Kontrolden Çıkıyor: Mazot ve Gübre Yükü

Üreticinin belini büken yalnızca aracı marjları değil, aynı zamanda tarlada kullanılan girdi maliyetlerindeki durdurulamaz artışlar oldu. TZOB raporuna göre, çiftçinin en temel operasyonel giderlerinden biri olan mazotun yıllık fiyat artışı yüzde 73,4 gibi yüksek bir seviyeye ulaştı. Benzer şekilde gübre fiyatları da ürün çeşidine ve kalitesine bağlı olarak yüzde 18,3 ile yüzde 67,7 arasında değişen oranlarda zamlandı. Uzmanlar, tarla üretiminden sera üretimine geçiş sürecinde bu maliyet artışlarının taze meyve ve sebze fiyatlarında yeni dalgalanmaları tetikleyebileceğine dikkat çekiyor. Üreticiler, artan mazot, gübre, ilaç ve tohum masrafları karşısında üretim yapmakta zorlanırken, bu durumun hem gıda arz güvenliğini hem de enflasyon rakamlarını doğrudan tehdit ettiği vurgulanıyor.

Gelişmeler ve Beklentiler

TZOB’nin yayımladığı bu kritik ekim ayı raporu, tarım sektöründeki yapısal sorunların ve tedarik zincirindeki denetimsizliklerin acilen çözülmesi gerektiğini bir kez daha gözler önüne serdi. Tarımsal girdi maliyetlerinin düşürülmesi, üreticinin desteklenmesi ve tarladan markete uzanan süreçteki fahiş fiyat artışlarının önüne geçilmesi adına ilgili bakanlıklar ve kooperatifler nezdinde yeni ve kapsamlı düzenlemelerin hayata geçirilmesi bekleniyor. Önümüzdeki aylarda sera üretimine tam geçişle birlikte gıda enflasyonunun seyrini, girdi maliyetlerindeki dalgalanmaların belirleyeceği öngörülüyor.

Kaynak: BirGün Manşet