ANKARA — Sayıştay’ın 2025 yılı denetim raporu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nda (BDDK) tasarruf genelgesine rağmen lüks donanımlı araç kiralandığını, 1,5 milyon liralık kamu zararının tahsil edilmediğini ve üst düzey atamalarda performans şartının askıya alındığını gözler önüne serdi.
- Tasarruf genelgesine rağmen BDDK ihalesinde 2025 model, sıfır kilometre ve sunroof gibi lüks donanımlı araçlar şart koşuldu.
- Araç kiralama ihalesinde, kanunen olağanüstü durumlarda geçerli olan pazarlık usulü usulsüz bir şekilde tercih edildi.
- Hizmet binasındaki otomasyon eksikliği nedeniyle aydınlatmaların 24 saat açık kalarak kamu kaynağı israfına yol açtığı saptandı.
- Daire başkanı ve grup başkanı gibi stratejik üst düzey atamalarda son üç performans değerlendirmesindeki ‘A düzeyi’ şartı uygulanmadı.
Tasarruf Genelgesine Rağmen Lüks Araç ve Usulsüz İhale Israrı
Kamu kurumlarında tasarrufu zorunlu kılan 2024/7 sayılı Genelge’ye karşın Sayıştay raporuna göre BDDK, araç kiralama ihalesinde lüks özellikleri öne çıkaran bir teknik şartname hazırladı. Genelgede hizmet araçlarında ekonomik seçeneklerin tercih edilmesi ve standart donanımın yeterli görülmesi gerektiği açıkça belirtilirken, BDDK’nin teknik şartnamesinde araçların 2025 model ve sıfır kilometre olması şart koşuldu. Ayrıca araçlarda anahtarsız çalıştırma, otomatik açılabilir sunroof (açılır tavan), ambiyans aydınlatma ve katlanabilir ısıtmalı aynalar gibi lüks donanımların da zorunlu tutulduğu belirlendi. Sayıştay denetçileri, bu özelliklerin hizmetin yürütülmesi açısından hiçbir zorunluluk taşımadığını, aksine kiralama maliyetlerini katlayarak artırdığını tespit etti. Öte yandan, BDDK’nin araç kiralama hizmet alımı ihalesinde Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırı biçimde pazarlık usulü ihale yönteminin kullanıldığı ortaya çıktı. Kanuna göre pazarlık usulüne yalnızca doğal afet, salgın hastalık gibi ani ve öngörülemeyen durumlarda başvurulabiliyorken, raporda araç kiralama ihtiyacının süreklilik taşıdığı ve önceden öngörülebilir olduğu vurgulandı.
Kamu Kaynaklarında Enerji İsrafı ve 1,5 Milyon Liralık Tahsilat Krizi
Araç kiralama skandalının yanı sıra kurum binasındaki enerji yönetimi de Sayıştay raporuna yansıdı. Raporda, BDDK’nin hizmet binasında aydınlatmaların manuel açma-kapama düğmelerinin bulunmaması ve otomasyon sisteminin bir türlü devreye alınmaması nedeniyle ışıkların günün 24 saati aralıksız açık kaldığı belirlendi. Sayıştay, bu ihmalkar tutumun önemli ölçüde kamu kaynağı israfına neden olduğunu kayda geçirdi. Ayrıca denetimlerde, kurum bünyesindeki geçmiş dönemlere ait 1,5 milyon liralık kamu zararının sorumlulardan tahsil edilmediği ve bu durumun mali denetim raporlarında açık bir açık oluşturduğu netlik kazandı.
Üst Düzey Atamalarda Liyakat ve Performans Şartının Askıya Alınması
Mali usulsüzlüklerin yanı sıra idari yapılanmada da liyakat kurullarının devre dışı bırakıldığı Sayıştay raporuyla belgelendi. BDDK İnsan Kaynakları Yönetmeliği’ne göre, daire başkanı veya grup başkanı gibi kritik üst düzey görevlere atanabilmek için kişinin son üç performans değerlendirmesinin “A düzeyi” (çok iyi/başarılı) olması zorunluluğu bulunuyor. Ancak raporda, bu temel kuralın hiçe sayılarak performans şartı aranmaksızın üst düzey atamaların gerçekleştirildiği, böylece liyakat mekanizmalarının tamamen askıya alındığı tespit edildi.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sayıştay’ın 2025 yılı denetim raporunda yer alan bu çarpıcı tespitler, kamu kaynaklarının kullanımı ve idari atamalardaki şeffaflık ilkelerinin yeniden tartışmaya açılmasına neden oldu. Raporda işaret edilen usulsüzlüklerin giderilmesi, tahsil edilmeyen kamu zararlarının bütçeye iadesi ve mevzuata aykırı atama ve ihale süreçleriyle ilgili resmi mercilerin önümüzdeki dönemde nasıl bir idari ve hukuki süreç izleyeceği kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.
Kaynak: Evrensel