ANKARA — Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden araştırmacıların da yer aldığı uluslararası bir araştırma ekibi, geliştirdiği yapay zeka destekli robotik sistemlerle bal arılarının tozlaşma faaliyetlerini artırarak tarımsal üretimde verimliliği yükseltmeyi hedefliyor.
- Avrupa Birliği destekli RoboRoyale projesinde Türkiye, İngiltere, Çekya ve Avusturya’dan uzmanlar ortaklaşa çalışıyor.
- Proje, arıların kovana taşıdığı polen miktarını kontrollü şekilde sınırlandırarak daha fazla polen toplamak üzere uçuş yapmalarını teşvik ediyor.
- Türkiye ayağı ODTÜ ROMER’den Doç. Dr. Erol Şahin’in yürütücülüğünde gerçekleştirilirken, ekipte Doç. Dr. Ali Emre Turgut, Doç. Dr. Hande Alemdar ve Dr. Babür Erdem yer alıyor.
Küresel Tarımda Sürdürülebilirlik İçin Yeni Bir Dönem: Arılar ve Yapay Zeka
Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından hayati bir rol oynayan bal arıları, çiçekler arasında polen taşıyarak bitkilerin döllenmesini, meyve ve tohum oluşumunu doğrudan sağlamaktadır. Bu nedenle arıların tozlaşma faaliyetleri, hem tarımsal ürünlerin verimliliği hem de doğal ekosistemlerin devamlılığı açısından büyük önem taşımaktadır. Bu kritik ekolojik dengeden hareketle, Avrupa Birliği tarafından desteklenen ve Türkiye, İngiltere, Çekya ve Avusturya’dan araştırmacıların katılımıyla yürütülen kapsamlı ‘RoboRoyale’ projesi hayata geçirildi. Projenin temel amacı, arı kolonilerinin robotik teknolojilerle desteklenerek bitkilerin tozlaşmasına daha fazla katkı sağlamasını temin etmektir. Türkiye’den ODTÜ Robotik ve Yapay Zeka Teknolojileri Araştırma ve Uygulama Merkezinin (ROMER) aktif olarak yer aldığı projede, arıların daha fazla polen toplama uçuşu gerçekleştirmesini sağlayarak tozlaşma faaliyetlerinin artırılması üzerinde yoğun bir şekilde çalışılmaktadır. Bu yenilikçi yaklaşım, modern tarım teknolojilerinde yapay zekanın rolünü bambaşka bir boyuta taşıyor.
Mikro Robotik Sistemler ve Kraliçe Arı Takibiyle Koloni Sağlığı Korunuyor
Geliştirilen sistemler yalnızca tozlaşma miktarını artırmakla kalmıyor, aynı zamanda koloni sağlığını da koruma altına alıyor. Bu kapsamda arıların kovana taşıdığı polen miktarının kontrollü bir şekilde sınırlandırılmasıyla, işçi arıların daha fazla polen toplamak üzere yeni uçuşlar yapmaya teşvik edilmesi hedefleniyor. ‘RoboRoyale’ projesi kapsamında, polenin arı kolonileri için hayati önem taşıyan bir protein kaynağı olmasından hareketle, mikro robotik sistemler geliştirilmiştir. Bu sistemler sayesinde kraliçe arının beslenmesi desteklenerek koloninin sağlığının korunması amaçlanmaktadır. Yapay zeka destekli kameralarla kraliçe arının hareketleri, beslenmesi ve yumurtlama davranışları anlık olarak takip edilirken, geliştirilen mikro robotik sistemler vasıtasıyla işçi arıların üstlendiği bazı bakım görevleri de başarıyla gerçekleştirilebilmektedir. Uluslararası ölçekte yürütülen bu multidisipliner çalışmalar, arıcılık ve tarım teknolojilerinde çığır açan bir nitelik taşımaktadır.
Gelişmeler ve Beklentiler
Projenin başarıyla tamamlanmasıyla birlikte, arı kolonilerinin sağlığı koruma altına alınarak daha az sayıda koloniyle çok daha fazla tozlaşma sağlanması öngörülmektedir. Bu stratejik gelişme sayesinde, küresel ölçekte tarımsal üretimde verimliliğin artırılması hedeflenirken, Türkiye ayağı ODTÜ ROMER’den Doç. Dr. Erol Şahin’in yürütücülüğünde gerçekleştirilen projenin araştırma ekibinde yer alan Doç. Dr. Ali Emre Turgut, Doç. Dr. Hande Alemdar ve Dr. Babür Erdem öncülüğündeki bilim insanları, geleceğin tarım ekosistemine yön vermeye devam edecektir.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika