İSTANBUL — Bank of America bünyesindeki küresel dev Merrill Lynch, Türk ekonomisindeki kritik düzenlemeler ve operasyonlar öncesinde gerçekleştirdiği esrarengiz hamlelerle yine piyasaların merkezine yerleşti. 2023 yılında kur korumalı mevduat (KKM) düzenlemesini önceden haber alarak bankacılık sektöründe milyonlarca lot hisse satışı gerçekleştiren kurum, bu kez de son fon krizini önceden sezerek Destek Faktoring, Özata Denizcilik, Katılımevim, Odine ve Peker GYO hisselerinden zamanında çıkış yaptı ve tam 8 milyar lira kar elde etti.
- Merrill Lynch, fon krizinden hemen önce problemli hisselerden çıkarak 8 milyar TL kar sağladı.
- Kurum, 2023 yılındaki KKM düzenlemesini de önceden haber alarak bankacılık hisselerinde büyük satış yapmıştı.
- Kritik kararlar öncesindeki bu zamanlama, piyasalarda ard arda gelen tesadüf tartışmalarını ve kuşkuları beraberinde getirdi.
- TCMB’nin KKM ve TL mevduat düzenlemesi öncesi pompalanan ‘yabancı alımı’ haberleri yerli yatırımcıyı yanıltmıştı.
Fon Krizinden Günler Önce Nokta Atışı Satışlar ve 8 Milyar Liralık Vurgun
Türk ekonomisindeki her operasyon ve düzenleme öncesinde borsadaki portföyünü ustalıkla boşaltarak milyarlarca lira kar elde etmeyi başaran Merrill Lynch, finans çevrelerinde tartışılmaya devam ediyor. Bundan üç yıl önce kur korumalı mevduatın azaltılmasına yönelik Merkez Bankası’nın tebliğini önceden bilen ya da haber alan küresel finans kuruluşu, bu kez de son fon operasyonundan sadece birkaç gün önce piyasayı sarsacak bir hamleye imza attı. Merrill Lynch, fon krizi patlak vermeden hemen önce Destek Faktoring, Özata Denizcilik, Katılımevim, Odine ve Peker GYO hisselerindeki tüm pozisyonlarını eksiksiz bir şekilde boşalttı. Yapılan bu zamanlaması manidar operasyon sonucunda kurum, piyasadaki genel düşüşten etkilenmeyerek tam 8 milyar lira kar sağladı. Finans otoriteleri, Merrill Lynch’in kritik kararlar öncesinde defalarca kez nokta atışı pozisyon almasının bir kez olsun tesadüf ya da üstün bir öngörü olarak açıklanabileceğini, ancak bu durumun birden fazla kez tekrarlanmasının çeşitli söylentilere ve derin kuşkulara neden olduğunu açıkça dile getiriyor.
2023 KKM Düzenlemesi ve Piyasalarda Pompalanan Yanıltıcı İyimserlik Dalgası
Küresel devin geçmişteki işlemleri de benzer şüpheleri doğrular nitelikte. Tarihler 21 Ağustos 2023’ü gösterdiğinde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Türk Lirası mevduatları artıracak, kur korumalı mevduatı (KKM) azaltacak kapsamlı bir düzenlemeye gitmişti. Bu çerçevede yabancı para mevduattan KKM’ye dönüşüm hedefi uygulamasına ve TL payına göre ilave veya indirimli menkul kıymet tesis uygulamasına son verilmişti. KKM’den Türk Lirası’nı mevduata yönlendirmeyi hedefleyen bu kritik tebliğ, piyasalar kapandıktan sonra akşam saatlerinde açıklanmasına karşın, bu bilgiyi adeta önceden haber alan bazı Amerikan yatırım fonları geçtiğimiz cuma günü seans başlar başlamaz hızlı bir satış dalgası başlatmıştı. Satış tarafında Merrill Lynch ve HSBC gibi devlerin başı çektiği açıkça görülmüştü. Öte yandan, Merkez Bankası’nın “TL mevduata teşvik, KKM payına sınırlama” getiren tebliği öncesindeki haftalarda, piyasada yoğun bir şekilde “Bankalar ucuz, yabancı yatırımcılar banka hisselerinde yüklü alım yapıyor” şeklindeki haberler pompalanmış ve bu durum hisse fiyatlarının suni bir şekilde yükselmesine zemin hazırlamıştı. Aracı kurumların neredeyse tamamının model portföylerinde birkaç bankaya yer vermesi, yerli yatırımcının da bilinçsizce bankacılık sektörü hisselerine yönelmesine neden olmuştu. Bu yapay iyimserlikle Borsa İstanbul endeksi soluksuz bir şekilde 7.800 puan seviyelerine doğru tırmanırken, hemen ardından piyasalarda yüzde 5’lere varan sert bir düşüş yaşanmış ve bankacılık sektöründe el değiştiren milyonlarca lot hissenin satışıyla birlikte büyük bir çöküş süreci resmen başlamıştı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonuç olarak, Bank of America bünyesindeki Merrill Lynch’in düzenlemeler öncesi sergilediği bu istikrarlı zamanlama, içeriden bilgi sızıntısı (insider trading) iddialarını yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı. KKM düzenlemelerinde bankalara getirilen yeni yükümlülükler nedeniyle banka hisselerinin değer kaybedeceğinin önceden bilinmesi ve benzer senaryoların fon krizinde de tekrarlanması, piyasaların adil işleyişine gölge düşürüyor. Sermaye piyasası düzenleyici kurumlarının bu denli organize ve zamanlaması kusursuz küresel hareketler karşısında nasıl bir yasal inceleme başlatacağı ve gelecekte benzer manipülatif algı operasyonlarının önüne nasıl geçileceği, yatırımcılar tarafından yakından takip edilmektedir.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika